Şırnak Aile Yapısında Zirvede: Hane Halkı Büyüklüğünde Türkiye Lideri Oldu
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) “İstatistiklerle Aile 2025” bülteni, Türkiye’deki aile yapısına dair önemli verileri ortaya koydu. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, ülke genelinde ortalama hane halkı büyüklüğünde dikkat çekici bir değişim yaşandı. 2008 yılında 4 kişi olan ortalama hane halkı büyüklüğü, 2025’te 3,08 kişiye geriledi. Ancak illere göre yapılan incelemelerde, en yüksek ortalama hane halkı büyüklüğüne sahip ilin 4,84 kişi ile Şırnak olduğu belirlendi. Şırnak’ı, 4,63 kişiyle Şanlıurfa ve 4,43 kişiyle Batman takip etti. Bu durum, Türkiye’nin aile yapısındaki bölgesel farklılıkları gözler önüne seriyor.
Ortalama hane halkı büyüklüğünün en düşük olduğu il ise 2,49 kişiyle Tunceli olarak kayıtlara geçti. Tunceli’yi 2,5 kişiyle Giresun ve 2,51 kişiyle Çanakkale izledi. Bu veriler, Türkiye’nin farklı bölgelerinde ailelerin çekirdek aile yapısından uzaklaşarak daha küçük aileler kurma eğiliminin arttığını gösteriyor.
Tek kişilik hane halklarının oranı da önemli bir artış gösterdi. 2014’te yüzde 13,9 olan bu oran, 2025’te yüzde 20,5’e ulaştı. Tek çekirdek ailelerin oranı ise yüzde 67,4’ten yüzde 62,7’ye düşerken, geniş ailelerin oranı da yüzde 16,7’den yüzde 13,5’e geriledi. Bu değişimler, modern yaşam koşullarının ve sosyo-ekonomik faktörlerin aile yapıları üzerindeki etkisini vurguluyor.
İllere göre hane halkı tipleri incelendiğinde, tek kişilik hanelerin en yüksek oranına yüzde 32,7 ile Gümüşhane sahip oldu. Tek çekirdek aile oranının en yüksek olduğu il ise yüzde 70,5 ile Gaziantep olarak saptandı. Anne ve çocuklardan oluşan hanelerin en yüksek oranına yüzde 10,7 ile Bingöl, baba ve çocuklardan oluşan hanelerin ise yüzde 4,3 ile Kilis ev sahipliği yaptı. Geniş aile yapısının en yaygın olduğu il ise yüzde 21,2 ile Hakkari olarak öne çıktı.
Raporda ayrıca, 0-17 yaş grubunda en az bir çocuğun bulunduğu hanelerin oranının yüzde 41,9 olduğu belirtildi. Bu oranın en yüksek olduğu il yüzde 68,2 ile Şanlıurfa, en düşük olduğu il ise yüzde 27,3 ile Tunceli olarak açıklandı. Yaşlı nüfusun hane halklarındaki varlığı da incelendi; hanelerin yüzde 26,1’inde en az bir yaşlı fert yaşadığı tespit edildi.
Evlilik istatistikleri de raporda yer aldı. Resmi evlilikler içinde birinci dereceden kuzenlerle yapılan akraba evliliklerinin oranı yüzde 8 olarak açıklandı. Bu oran, 2010’dan bu yana sürekli bir düşüş göstererek 2025’te yüzde 3’e geriledi. Akraba evliliğinin en yüksek olduğu il yüzde 19,7 ile Mardin olurken, en düşük olduğu il yüzde 1,2 ile Edirne olarak belirlendi.
Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçlarına göre, bireyleri en çok mutlu eden unsurun yüzde 69 ile aileleri olduğu görüldü. Boşanma istatistiklerine göre ise 2025’te 193 bin 793 çift boşandı ve çocukların velayetinin yüzde 74,6’sı annelere verildi. Yoksulluk oranı ise yüzde 20,6 olarak hesaplanırken, bu oranın geniş ailelerde daha yüksek olduğu gözlemlendi. Konut mülkiyeti açısından fertlerin yüzde 57,1’inin oturduğu konutun sahibi olduğu, yüzde 27’sinin ise kiracı olduğu anlaşıldı.
