Şaşırtıcı Verilerle 2025 Türkiye: Lisans Mezunlarının İstihdam Oranı Düşerken, Bu Bölümler Zirveye Çıktı!
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ülkedeki yükseköğretim mezunlarının işgücü piyasasındaki durumunu gözler önüne seren “Yükseköğretim İstihdam Göstergeleri” başlıklı 2025 yılı raporunu kamuoyuyla paylaştı. Bu kapsamlı rapor, üniversite mezunlarının kayıtlı istihdam oranları, iş bulma süreleri ve mesleki uyumları hakkında önemli veriler sunuyor.
Yayınlanan TÜİK verilerine göre, Türkiye’de lisans mezunlarının kayıtlı istihdam oranı 2024’te yüzde 75 seviyesindeyken, 2025’te yüzde 73,9’a geriledi. Benzer şekilde, ön lisans mezunları için kayıtlı istihdam oranı da bir önceki yıl yüzde 66,4 iken, 2025’te yüzde 65,7 olarak kaydedildi. Bu düşüş, iş piyasasındaki dinamikleri ve mezunların istihdam süreçlerini yakından incelemeyi gerektiriyor.
Lisans düzeyinde en yüksek kayıtlı istihdam oranına sahip bölümler dikkat çekiyor. Tıp (yüzde 95,5), özel eğitim öğretmenliği (yüzde 90,8), havacılık elektrik ve elektroniği (yüzde 89,9), matematik mühendisliği (yüzde 89,8) ve hemşirelik (yüzde 89,8) gibi alanlar, mezunlarına en hızlı iş bulma imkanı sunan programlar arasında öne çıkıyor. Bu bölümler, özellikle sağlık ve mühendislik alanlarındaki yoğun talebi gösteriyor.
Uluslararası Standart Eğitim ve Öğretim Alanları Sınıflaması’na (ISCED 2013) göre, lisans mezunları arasında en yüksek kayıtlı istihdam oranına sahip ilk beş alan belirlendi. Bu alanlar; sağlık ve refah (yüzde 84,5), mühendislik, imalat ve inşaat (yüzde 82,1), bilişim ve iletişim teknolojileri (yüzde 76,7), eğitim (yüzde 75,4) ile iş, yönetim ve hukuk (yüzde 74,1) şeklinde sıralandı. Bu sonuçlar, belirli sektörlerdeki nitelikli eleman ihtiyacını vurguluyor.
Ön lisans seviyesinde ise polis meslek eğitimi (yüzde 92,6) zirvede yer alırken, onu elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtımı (yüzde 87,4), uçak teknolojisi (yüzde 84,8), kontrol ve otomasyon teknolojisi (yüzde 83,9) ve elektrik (yüzde 83,7) takip ediyor. Bu veriler, teknik ve mesleki alanlardaki ön lisans programlarının işgücü piyasasında ne kadar değerli olduğunu ortaya koyuyor.
Ön lisans mezunları için eğitim ve öğretim alanları bazında en yüksek kayıtlı istihdam oranları; mühendislik, imalat ve inşaat (yüzde 76,3), doğa bilimleri, matematik ve istatistik (yüzde 71,9), hizmetler (yüzde 70,4), tarım, ormancılık, balıkçılık ve veterinerlik (yüzde 67,9) ile bilişim ve iletişim teknolojileri (yüzde 67,6) olarak tespit edildi. Bu alanlar, ön lisans mezunlarına geniş kariyer fırsatları sunuyor.
Mezunların iş bulma süreleri de raporun önemli detaylarından. Lisans mezunları için ortalama ilk iş bulma süresi 2024’te 14,4 ay iken, 2025’te hafif bir düşüşle 14,2 aya geriledi. Ön lisans mezunları ise 2024’te ortalama 16 ayda iş bulurken, bu süre 2025’te 15,8 ay olarak kaydedildi. Bu durum, eğitim seviyesi arttıkça iş bulma hızının da arttığını gösteriyor.
Lisans mezunları arasında en kısa sürede iş bulan bölümler arasında dil ve konuşma terapisi (2,4 ay), tıp (3,9 ay), özel eğitim öğretmenliği (4,4 ay), eczacılık (4,6 ay) ve ergoterapi (7,6 ay) yer alıyor. Bu meslekler, acil ihtiyaç duyulan alanlar olarak öne çıkıyor.
Eğitim ve öğretim alanları bazında incelendiğinde ise lisans mezunları için ilk iş bulma süresi en kısa olan alanlar sağlık ve refah (9 ay), bilişim ve iletişim teknolojileri (11,4 ay), mühendislik, imalat ve inşaat (11,6 ay), eğitim (12,9 ay) ve hizmetler (13,4 ay) oldu. Bu alanlar, kariyerine hızlı başlamak isteyen öğrencilere yol gösteriyor.
Ön lisans mezunlarında ise polis meslek eğitimi (3 ay) yine en kısa sürede iş bulan bölüm oldu. Optisyenlik (9,9 ay), aşçılık (10,8 ay), eczane hizmetleri (11,6 ay) ve sivil havacılık kabin hizmetleri (11,7 ay) de bu alanda öne çıkan diğer bölümler arasında yer alıyor.
Ön lisans mezunları için ilk iş bulma süresi en kısa olan eğitim alanları; hizmetler (13,7 ay), doğa bilimleri, matematik ve istatistik (13,8 ay), mühendislik, imalat ve inşaat (14,3 ay), sağlık ve refah (15,4 ay) ve bilişim ve iletişim teknolojileri (15,8 ay) olarak kaydedildi.
Aylık ortalama kazançlar da raporun ilgi çekici bölümlerinden. Lisans mezunları arasında en yüksek kazancı olan bölümler sırasıyla pilotaj, matematik mühendisliği, uzay mühendisliği, uçak mühendisliği ile kontrol ve otomasyon mühendisliği olarak belirlendi. Bu mühendislik dalları, yüksek gelir potansiyeli sunuyor.
Ön lisans mezunları için ise uçak teknolojisi, perakende satış ve mağaza yönetimi, polis meslek eğitimi, elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtımı ile marka iletişimi en yüksek aylık ortalama kazancı sağlayan bölümler olarak listelendi.
Mezunların eğitim aldıkları alanla uyumlu bir meslekte çalışma oranı da incelendi. Ücretli çalışan (SGK 4/A) lisans mezunlarında bu oran 2024’te yüzde 56,1 iken, 2025’te yüzde 56,7’ye yükseldi. Ön lisans mezunlarında ise 2024’te yüzde 51 olan oran, 2025’te yüzde 50,8’e geriledi. Bu, lisans mezunlarının mesleki uyumda hafif bir artış kaydettiğini gösteriyor.
Lisans mezunları arasında mesleki uyumun en yüksek olduğu eğitim alanları; sağlık ve refah (yüzde 80,4), iş, yönetim ve hukuk (yüzde 79,6), eğitim (yüzde 64,8), mühendislik, imalat ve inşaat (yüzde 63,6) ile bilişim ve iletişim teknolojileri (yüzde 56,1) olarak saptandı. Sosyal bilimler, gazetecilik ve enformasyon (yüzde 20,6) ise bu konuda en düşük uyumu sergiledi.
Ön lisans mezunlarında ise iş, yönetim ve hukuk (yüzde 64,1), mühendislik, imalat ve inşaat (yüzde 60,1), hizmetler (yüzde 59,8), doğa bilimleri, matematik ve istatistik (yüzde 46,2) ve sağlık ve refah (yüzde 44,3) alanları en yüksek mesleki uyumu gösterdi. Lisans mezunlarında olduğu gibi, ön lisans düzeyinde de sosyal bilimler, gazetecilik ve enformasyon (yüzde 7,8) en düşük uyum oranına sahip oldu.
