Prof. Dr. Şerife Gündüz’den Çocuklara Çevre Bilinci Aşılayan Kitap: ‘Benim Çevre Haklarım’
Prof. Dr. Şerife Gündüz, minik okurların doğayla güçlü bir bağ kurmalarını, kendi haklarını öğrenmelerini ve çevrenin savunucusu olmalarını teşvik etmek amacıyla “Benim Çevre Haklarım” adlı yeni bir çocuk kitabı yayımladı. Kitap, çocukların temel haklarından olan temiz hava, güvenli oyun alanları, temiz suya erişim ve sağlıklı bir çevrede yaşama hakkına odaklanıyor.
Akademik çalışmalarının yanı sıra çevre projelerinde de aktif rol alan Gündüz, kitabında 13 farklı çevresel çocuk hakkını ve bu hakları çocukların gözünden anlatan 13 öyküyü bir araya getirdiğini belirtti. Türk Ajansı Kıbrıs’a konuşan Prof. Dr. Gündüz, “Haspolat’tan Karpaz’a, Gönyeli’den Yedidalga’ya kadar Kıbrıs’ın çeşitli bölgelerinden çocukların hikâyeleriyle çevre sorunlarını, doğayı koruma bilincini, dayanışmayı ve çözüm üretme yollarını anlatmaya çalıştım” dedi.
Bu çalışmanın, çocukların düşünme, soru sorma, çözüm üretme ve doğayla bağ kurma becerilerini geliştirmeyi amaçladığını vurgulayan Gündüz, doğayla güçlü bağ kuran çocukların geleceğin çevre savunucuları olacağını ifade etti. Çevresel çocuk hakları kavramının, çocuk hakları ile çevre hakkının kesişiminde yer aldığını belirten Gündüz, iklim krizi, hava kirliliği ve kaynakların azalması gibi sorunların en çok çocukların yaşamını etkilediğine dikkat çekti. Bu nedenle çevreyi korumanın, çocukların yaşamını, sağlığını ve geleceğini korumak anlamına geldiğini vurguladı.
Çocukların çevreyle ilgili karar alma süreçlerine katılımının önemine değinen Gündüz, onların sadece korunması gereken bireyler değil, aynı zamanda fikir üretebilen ve değişim yaratabilen kişiler olduğunu söyledi. Kitapta yer alan hikâyelerin, çocukların yaşadığı coğrafyadan ilham aldığını ve çevre sorunlarının günlük yaşamın bir parçası olduğunu göstermeyi hedeflediğini anlatan Gündüz, “Sorunlarla nasıl mücadele edebileceklerini öğrenmeleri benim için çok önemliydi. Bu nedenle çözüm önerilerine, birlikte hareket etmeye, ses çıkarmaya ve dayanışmaya da yer verdim” diye ekledi.
Kitaptaki tüm hikâyelerin olumlu sonuçlandığını ve çocukların değişim yaratabileceğini göstererek onları motive etmeyi amaçladığını belirten Gündüz, “Ayrımcılığa Maruz Kalmama Hakkı”, “Çocuğun Yüksek Yararı İlkesi”, “Yaşama, Hayatta Kalma ve Gelişme Hakkı”, “Dinlenilme Hakkı”, “Çocukların Çevre Savunucusu Olarak İfade ve Toplanma Özgürlüğü”, “Bilgiye Erişim Hakkı”, “Şiddetin Hiçbir Türüne Maruz Kalmama Hakkı”, “Ulaşılabilecek En Yüksek Sağlık Standardına Sahip Olma Hakkı”, “Gelecek Kuşakların Hakları”, “Eğitim Hakkı”, “Katılım Hakkı”, “Oyun Hakkı” ve “Doğayı Öğrenme Hakkı” gibi 13 temel hakkın ele alındığını sıraladı.
Gündüz, öğretmenlere, ebeveynlere ve karar vericilere seslenerek, çocukların çevre hakkını korumanın yetişkinlerin sorumluluğunda olduğunu hatırlattı. Karar süreçlerinde çocukların görüşlerinin dikkate alınması gerektiğini ve çevre politikalarının merkezinde çocukların sesinin olması gerektiğini vurguladı. “Çocuk hakları olmadan çevre hakkı, çevre hakkı olmadan da çocuk hakları korunamaz” mesajını veren Gündüz, daha yaşanabilir bir geleceğin ancak çocukların güçlendirilmesiyle mümkün olacağını belirtti.
Kitapta yer alan Lina, Doğa, Melissa, Mira, Ardan ve Ayşe’nin hikâyeleri üzerinden, çocukların çevre sorunlarına karşı nasıl çözüm üretebildikleri, haklarını nasıl savundukları ve değişimde nasıl rol oynayabildikleri örneklerle anlatılıyor. Kitabın geliri ise Nergis Projesi’ne bağışlanacak.
Prof. Dr. Gündüz, son olarak çocuklara şu mesajı verdi: “Temiz hava solumak, güvenli bir çevrede oynamak senin hakkın ama doğayı korumak ödevin olmalıdır. Haklarını tanımanı, doğayla güçlü bir bağ kurmanı ve doğanın savunucusu olabileceğini unutmamanı isterim. Çevre hakkı, çocuk hakkıdır. Unutma; senin sesin, sorduğun sorular, doğayı korumak için attığın adımlar geleceği değiştirebilir.”
