Orta Doğu’daki Gerilim Küresel Piyasaları Salladı: Petrol Fiyatları Fırladı, Fed Kararı Kritik!
Yeni haftaya girilirken, küresel piyasalar üzerinde jeopolitik risklerin belirleyici etkisi devam ediyor. Özellikle Orta Doğu’da tırmanan gerilimler, yatırımcıların risk algısını artırarak piyasalarda oynaklığa yol açıyor. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilere yönelik saldırılar düzenleyen İran’a karşı bu hafta üçüncü kez operasyon başlattığını duyurdu. CENTCOM, bu adımların İran’ın bölgedeki ticari gemilere yönelik saldırı kabiliyetini azaltmayı hedeflediğini belirtti. ABD’nin İran’a yönelik askeri faaliyetlerini artırması, bölgedeki tansiyonu yükseltiyor. İran’ın ise ABD’nin askeri hamlelerine misilleme olarak Körfez ülkelerine yönelik saldırılarını yoğunlaştırmasıyla petrol fiyatlarında önemli artışlar gözlendi. Bu durum, tahvil piyasalarında satış baskısını artırırken, dünya borsalarında genel olarak düşüş eğilimi hakim oldu. Önümüzdeki hafta boyunca, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, bölgedeki çatışmaların gidişatı ve petrol fiyatlarının seyrinin küresel piyasaların ana gündem maddeleri arasında yer alması bekleniyor. Orta Doğu’daki bu gelişmeler, para piyasalarında ABD Merkez Bankası’nın (Fed) eylül ayında faiz artırımına gideceği beklentisini güçlendirdi. Fed, Kongre’ye sunduğu Para Politikası Raporu’nda, Orta Doğu’daki belirsizliklere rağmen ekonomik faaliyetlerin güçlü bir şekilde ilerlediğini ifade etti. Raporda ayrıca, yükselen enflasyonun temel nedenleri arasında gümrük vergisi artışları, Orta Doğu’daki çatışmaların tetiklediği enerji maliyetlerindeki artış ve yapay zeka odaklı talep yükselişinin altı çizildi. Yatırımcılar bu hafta, Fed Başkanı Kevin Warsh’un Temsilciler Meclisi ve Senato’daki sunumlarını ve ABD’den gelecek enflasyon verilerini yakından takip edecek. Jeopolitik gündemin yanı sıra, şirketlerin açıklayacağı bilançolar da piyasaların dikkatini çekiyor. Güçlü finansal sonuçların, küresel piyasalarda risk iştahını canlandırması öngörülüyor. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehditleri ve bölgedeki gemilere müdahalesi sonrası Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4,1 yükselerek 79,1 dolara ulaştı. Artan petrol fiyatları, enflasyon endişelerini körükleyerek merkez bankalarının daha şahin bir para politikası izleyeceği beklentisini güçlendiriyor. Bu durum, tahvil faizlerini ve dolar endeksini yukarı çekerken, altın fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor. Bu ortamda, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizleri 3 baz puan artarak yüzde 4,59’a çıktı. Dolar endeksi yüzde 0,1 yükselişle 101,1 seviyesine ulaşırken, altının ons fiyatı yüzde 1,3 düşüşle 4.055 dolardan işlem gördü. ABD piyasalarında ise teknoloji hisseleri dikkat çekti. Nasdaq’ta işlem görmeye başlayan SK Hynix, 149 dolarlık liste fiyatına kıyasla ilk gününde yaklaşık yüzde 13 değer kazanarak 170 dolardan açıldı. Nvidia hisseleri yüzde 4, Meta hisseleri ise yüzde 6 oranında artış gösterdi. Bu olumlu performanslar, Dow Jones endeksinin yüzde 0,29, S&P 500 endeksinin yüzde 0,42 ve Nasdaq endeksinin yüzde 0,29 yükselmesine katkıda bulundu. Ancak, ABD endeks vadeli kontratları güne düşüşle başlamıştı. Avrupa borsaları, ABD ve İran arasındaki teknik görüşmelerin başladığı yönündeki haberlerle cuma günü kısmi bir iyimserlik yaşadı. İngiliz havayolu easyJet, ABD’li özel sermaye şirketi Apollo’nun 5,7 milyar sterlinlik satın alma teklifiyle hisselerinde yüzde 14,3’lük bir artış kaydetti. Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) 23 Temmuz’daki toplantısında faiz artırımı yapması beklenmezken, eylül ayında bu yönde bir adım atabileceği tahmin ediliyor. Makroekonomik verilerde ise Almanya’da yıllık enflasyon, enerji fiyatlarındaki yavaşlama sayesinde haziranda yüzde 2,3’e geriledi. Bu bağlamda, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,24, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,15 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,44 yükselirken, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,2 düşüş yaşadı. Avrupa endeks vadeli kontratları güne karışık bir başlangıç yapmıştı. Asya piyasaları ise artan jeopolitik riskler ve teknoloji hisselerindeki sert düşüşlerle haftaya satış ağırlıklı başladı. Güney Kore borsasında SK Hynix hisseleri yüzde 13,4, Samsung Electronics hisseleri ise yüzde 9,2 değer kaybetti. Kapanışa doğru Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,1, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 8, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,5 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,1 oranında gerileme kaydetti. Yurtiçi piyasalarda Borsa İstanbul, cuma gününü alış ağırlıklı bir seyirle tamamladı. BIST 100 endeksi yüzde 1,53 değer kazanarak 14.321,19 puandan kapanırken, Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) ağustos vadeli BIST 30 endeksi kontratları akşam seansında yüzde 0,1’lik bir yükseliş gösterdi. Dolar/TL ise cuma gününü 46,9720 seviyesinden yüzde 0,1 artışla kapatırken, yeni haftaya bankalararası piyasada 47,0000 seviyesinden başladı. Analistler, yurt içinde ödemeler dengesi ve perakende satışlar, yurt dışında ise ABD federal bütçe dengesi verilerini takip edeceklerini belirtti. BIST 100 endeksi için teknik olarak 14.400 ve 14.500 puan direnç, 14.200 ve 14.100 puan ise destek seviyeleri olarak öne çıkıyor. Ayrıca, Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings’in bu hafta açıklayacağı Türkiye değerlendirmesi de yerel piyasaların yakın takibinde olacak.
