Kuzey Kutbu’na Tarihi Yolculuk: Türkiye’nin 6. Arktik Seferi Başladı, Lise Öğrencileri Bile Var!
Türkiye’nin bilim dünyası, oşinografi, biyoloji, kimya, atmosfer dinamikleri, meteoroloji, jeodezi ve uydu sistemleri gibi geniş bir yelpazede 12 farklı bilimsel projeyi kapsayan önemli bir Arktik bilimsel araştırma seferi için yola çıktı. Bu kritik göreve 12 deneyimli bilim insanı katılıyor.
Kuzey Kutbu ekosistemlerindeki deniz örneklemesi çalışmalarına odaklanan araştırma ekibi, İstanbul’dan başlayan yolculuklarının ardından Oslo ve Tromso üzerinden gemiyle hareket etti. Arktik Okyanusu’nun derinliklerine doğru ilerleyen ekip, bilimsel faaliyetlerine resmen başladı. Planlanan rota, geminin 82 derece kuzey enlemine kadar ulaşmasını öngörüyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanlığı himayesinde ve TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitüsü (KARE) koordinasyonunda yürütülen kutup bilim seferlerinin aralıksız sürdüğünü vurguladı. Bu yıl 10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi’nin başarıyla tamamlanmasının ardından, şimdi de 6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi’nin resmen başladığını duyurdu.
Bakan Kacır, küresel iklim değişikliğinin etkilerini doğrudan Kuzey Kutbu’nda incelemek ve çığır açan kutup araştırmalarına imza atmak amacıyla yola çıkan bilim heyetinde, üç yabancı araştırmacının yanı sıra, TÜBİTAK İklim Değişikliği Araştırma Projeleri Yarışması’nda dereceye giren üç yetenekli lise öğrencisinin de bulunduğunu belirtti. Sefer boyunca oşinografi, biyoloji, kimya, atmosfer çalışmaları, meteoroloji, jeodezi ve uydu sistemleri gibi alanlarda toplam 12 farklı bilimsel proje hayata geçirilecek.
Kacır, bilim heyetinin sefer rotası boyunca belirlenen koordinatlardan ve çeşitli derinliklerden CTD profilleri, su ve deniz tabanı çökeli (sediment) örnekleri toplayacağını açıkladı. Bu çalışmalarla Arktik Okyanusu’ndaki sıcaklık ve tuzluluk dağılımları ile mikroplastik varlığı tespit edilecek. Ayrıca, Arktik Bölgesi’ndeki atmosfer dinamikleri yakından izlenecek ve jeodezik GNSS (Küresel Seyrüsefer Uydu Sistemi) gözlemleri yapılacak. Bu kapsamlı deniz bilimleri araştırmaları, küresel iklim değişikliği çalışmalarına önemli katkılar sunacak.
6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi Koordinatörü Prof. Dr. Burcu Özsoy, sefer öncesi yaptığı bilgilendirmede, araştırma ekibinde alanında uzman bilim insanlarının bulunduğunu, ayrıca İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi ve Gebze Teknik Üniversitesinden akademisyenlerin de kendi bilimsel projeleriyle bu önemli kutup araştırmasına dahil olduğunu ifade etti. Prof. Dr. Özsoy, deniz bilimleri alanındaki çalışmalar için Türk Deniz Kuvvetleri Seyir, Hidrografi ve Oşinografi Dairesi’nden bir araştırmacının da ekibe katıldığını belirtti. Ayrıca, bu yılki Arktik seferine uluslararası işbirliğinin bir göstergesi olarak Arjantin, Uruguay ve Bulgaristan’dan üç yabancı araştırmacının da destek verdiğini vurguladı.
Özsoy, tüm bilimsel projelerin Arktik Okyanusu üzerinde gemide gerçekleştirileceğini belirterek, “82 derece kuzey enlemine ulaşmayı hedefliyoruz. Özellikle Arktik Okyanusu’ndaki deniz buzlarına kadar ilerleyecek, bu süreçte denizel istasyonlarımızda kesintisiz çalışmalar yürüteceğiz. Kuzey Kutbu’nda 24 saat gündüz olması, çalışmalarımızı aralıksız sürdürmemize olanak tanıyor” şeklinde konuştu.
Prof. Dr. Özsoy, kutup bilim seferlerine her yıl lise öğrencilerinin de dahil edildiğini hatırlattı. TÜBİTAK’ın iklim ve kutup araştırmaları kategorilerinde düzenlediği yarışmalarda dereceye giren öğrencilerin, mülakatlar sonucunda bu prestijli Arktik seferine katılma hakkı kazandığını aktardı. Bu yıl İzmir Fen Lisesi ve Özdemir Bayraktar Havacılık ve Uzay Teknolojileri Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nden üç öğrenci, Cumhurbaşkanlığı himayesindeki bu projede bilim insanlarıyla birlikte sahada kendi iklim değişikliği projelerini test etme fırsatı bulacak.
6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi Lideri Kaptan Doğaç Baybars Işıler, yaklaşık 25 gün sürecek olan bu bilimsel yolculukta, 12 araştırmacıyla birlikte belirlenen hedeflere ulaşmayı amaçladıklarını belirtti. Işıler, ekipte 3 kadın ve 9 erkek araştırmacının yer aldığını, deniz bilimleri, uzay ve uzay konumlandırma sistemleri gibi çeşitli alanlarda 12 farklı bilimsel çalışma yürüteceklerini dile getirdi. Hava koşullarına bağlı olarak 50 ila 70 farklı örnekleme istasyonundan veri toplamayı planladıklarını ekledi.
Türkiye, kutup bölgelerindeki bilimsel varlığını ve uluslararası alandaki saygınlığını artırma yolunda kararlılıkla ilerliyor. Bu Arktik seferi, ülkenin küresel bilimsel araştırmalara olan taahhüdünü bir kez daha gösteriyor.
Cumhurbaşkanlığı himayesinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı desteğiyle ve TÜBİTAK KARE koordinasyonunda yürütülen 6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi, oşinografi, biyoloji, kimya, atmosfer çalışmaları, meteoroloji, jeodezi ve uydu sistemleri gibi alanlarda 12 kritik bilimsel projeyi hayata geçiriyor. Bilim heyeti, Arktik Okyanusu’nda belirli koordinatlardan ve derinliklerden CTD profilleri, su ve sediment örnekleri toplayarak sıcaklık, tuzluluk dağılımları ve mikroplastik varlığını araştıracak. Ayrıca, Arktik Bölgesi’ndeki atmosfer dinamikleri ve jeodezik GNSS gözlemleri de bu bilimsel araştırma kapsamında titizlikle takip edilecek.
Türkiye’nin küresel bilimsel potansiyelini sergileyen bu kutup seferi, uluslararası ve kurumlar arası güçlü işbirliklerine de sahne oluyor. Seferde Türkiye’den 2 kamu kurumu, 5 üniversite ve 2 lise temsil edilirken, Arjantin, Bulgaristan ve Uruguay’dan 3 yabancı araştırmacı da Türk bilim heyetiyle birlikte Arktik’teki çalışmalara katkı sağlayacak.
TÜBİTAK 2204-D Lise Öğrencileri İklim Değişikliği Araştırma Projeleri Yarışması’nda dereceye giren Muhammed Emin Bozkurt, Kadir Asrın Sarı ve Barkın Özsoy adlı üç lise öğrencisi de ekibe katıldı. Bu genç yetenekler, iklim değişikliği üzerine geliştirdikleri projelerini Kuzey Kutbu’nun zorlu ortamında bizzat test etme ve bilimsel araştırmalara katkıda bulunma ayrıcalığına sahip olacaklar.
Yaklaşık 25 gün sürecek olan bu önemli Arktik bilim seferinin 24 Temmuz’da tamamlanması planlanıyor.
