Katar’ı Küresel Güç Yapan Eski Emir Şeyh Hamed Hayatını Kaybetti: İşte Mirası
Katar’ın önceki Emiri Şeyh Hamed bin Halife Al Sani, 74 yaşında hayata veda etti. Katar Emirlik Divanı’ndan yapılan resmi açıklamaya göre, mevcut Emir Şeyh Temim bin Hamed Al Sani’nin babası olan Şeyh Hamed, sabah saatlerinde vefat etti. Uzun süredir sağlık sorunlarıyla mücadele ettiği belirtilen Şeyh Hamed için Allah’tan rahmet dilekleri iletildi.
Şeyh Hamed bin Halife Al Sani, 1995’ten 2013’e kadar yaklaşık 18 yıl boyunca Katar Emiri olarak görev yaptı. Ülkesini bölgesel ve küresel arenada öne çıkaran önemli liderlerden biri olarak kabul ediliyor. Onun döneminde Katar, zengin doğal gaz kaynaklarına dayalı devasa bir ekonomik dönüşüm yaşadı. Altyapı yatırımları hız kazandı ve ülkenin dış politikası aktif bir rol üstlenerek Katar’ın uluslararası görünürlüğünü artırdı. 2013 yılında iktidarı oğlu Şeyh Temim bin Hamed Al Sani’ye devretmesi, Körfez ülkelerinde nadir görülen gönüllü bir devir teslim örneğiydi.
Ocak 1952’de Doha’da doğan Şeyh Hamed, ilk eğitimini Katar’da tamamladıktan sonra Birleşik Krallık’taki Sandhurst Kraliyet Askeri Akademisi’nde askeri eğitim aldı. 1971’deki mezuniyetinin ardından Katar Silahlı Kuvvetleri’nde çeşitli kademelerde görev yaptı. 1977’de Veliaht Prens ve Savunma Bakanı oldu. 1989’da ise ülkenin sosyal ve ekonomik politikalarını yönlendiren Planlama Yüksek Konseyi’nin başkanlığına getirildi.
Şeyh Hamed’in 27 Haziran 1995’te Emirlik görevini üstlenmesiyle Katar, enerji sektöründe büyük atılımlar gerçekleştirdi. Kuzey Gaz Sahası’nın geliştirilmesiyle sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimi ve ihracatı devasa boyutlara ulaştı. Katar, 2006’da dünyanın en büyük LNG ihracatçısı haline geldi ve 2010’a gelindiğinde yıllık 77 milyon tonluk üretim kapasitesine ulaştı. Resmi verilere göre, Şeyh Hamed’in emirliği döneminde ülkenin gayrisafi yurt içi hasılası 24 kattan fazla artarken, hidrokarbon sektörünün ekonomideki payı da önemli ölçüde büyüdü.
Eğitim, sağlık, altyapı ve bilim alanlarında da önemli yatırımlar yapıldı. 1995’te Qatar Foundation (Katar Vakfı) kuruldu, 1996’da ise dünya çapında tanınan Al Jazeera televizyonu yayına başladı. Aynı yıl yerel basın üzerindeki sansür kaldırıldı ve 1998’de Enformasyon Bakanlığı lağvedildi. 1999’da düzenlenen ilk belediye seçimlerinde kadınlar ilk kez seçme ve seçilme hakkını kullanarak önemli bir demokratik adım atıldı. 2004’teki halk oylamasının ardından Katar’ın ilk daimi anayasası yürürlüğe girdi.
“Katar Ulusal Vizyonu 2030” da Şeyh Hamed döneminde hazırlandı. Bu stratejik plan, ülkenin ekonomisini çeşitlendirmeyi, bilgi temelli bir ekonomiye geçişi ve sürdürülebilir kalkınmayı hedefleyen temel politika belgelerinden biri olarak kabul ediliyor.
Dış politika sahnesinde ise Katar, özellikle Orta Doğu ve Afrika’daki krizlerde aktif bir arabuluculuk rolü üstlendi. Çok sayıda siyasi müzakereye ev sahipliği yaparak uluslararası diplomatik ilişkilerde etkin bir konum elde etti. Şeyh Hamed döneminin önemli başarılarından biri de, Aralık 2010’da Katar’ın 2022 FIFA Dünya Kupası’na ev sahipliği yapma hakkını kazanan ilk Arap ülkesi olmasıydı.
25 Haziran 2013’te emirlik görevini oğlu Veliaht Prens Şeyh Temim bin Hamed Al Sani’ye devreden Şeyh Hamed, bölgede örneği az görülen bir iktidar geçişine imza atarak mirasını sağlama aldı.
