İstanbul Boğazı’nın Yoğun Gemi Trafiği: İlk Yarıyıl Verileri Ne Anlatıyor?
Türkiye’nin stratejik su yolu İstanbul Boğazı, yılın ilk altı ayında (Ocak-Haziran dönemi) yoğun bir deniz trafiğine sahne oldu. Bu dönemde Boğaz’ı kat eden toplam 19.277 gemiden 12.254’ü, seyir emniyeti açısından kritik öneme sahip kılavuz kaptanlık hizmetinden faydalandı. İstanbul Boğazı gemi geçişleri istatistiklerine göre, bu süreçte 6.814 genel kargo gemisi ve 3.757 dökme yük gemisi Boğaz’dan geçti.
Geçtiğimiz yılın aksine, 300 metreden daha uzun dev gemiler bu yılın ilk üç ayında İstanbul Boğazı trafiği içinde yer almazken, Nisan-Mayıs-Haziran aylarında bu büyüklükteki 26 geminin geçiş yaptığı kaydedildi. Boğaz’dan geçen gemilerin boyutlarına bakıldığında; 919’u 250-300 metre, 1.276’sı 200-250 metre, 4.937’si 150-200 metre, 6.924’ü 100-150 metre ve 5.195’i ise 100 metreden daha küçük olarak kayıtlara geçti. Bu veriler, Boğaz’dan geçen gemi türleri ve boyutları hakkında önemli bilgiler sunuyor.
Yılın ilk yarısında İstanbul Boğazı deniz ticareti faaliyetleri kapsamında çok çeşitli gemi türleri geçiş yaptı. Kimyasal yük taşıyan 899 tanker, 625 barç, 3.757 dökme yük gemisi, 23 çimento gemisi, 2.069 konteyner gemisi, 6.814 genel kargo gemisi, 283 canlı hayvan taşıyan gemi, 20 savaş gemisi, 290 yolcu gemisi ve 116 Ro-Ro gemisi Boğaz’dan geçti. Ayrıca, 3.201 adet türü belirtilmemiş tanker, 392 sıvılaştırılmış petrol gazı taşıyan tanker, 137 römorkör, 45 araç taşıyan gemi ve 606 diğer kategorideki gemi de bu stratejik su yolunu kullandı.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından açıklanan İstanbul Boğazı verilerine göre, bu altı aylık süreçte Boğaz’dan geçen gemilerin taşıdığı yüklerle birlikte toplam ağırlığı 301 milyon 539 bin 517 groston olarak ölçüldü. Bu devasa groston ağırlık değeri, Boğaz’ın uluslararası deniz taşımacılığındaki kritik rolünü bir kez daha gözler önüne seriyor.
Boğaz trafiği yoğunluğuna bakıldığında, şubat ayında en az yük taşınırken, mayıs ayında ise en fazla yükün taşındığı belirlendi.
Aylık bazda incelendiğinde, Ocak ayında 3.025 gemiyle 42 milyon 127 bin 586 groston, Şubat’ta 2.687 gemiyle 41 milyon 343 bin 780 groston, Mart’ta 3.483 gemiyle 51 milyon 711 bin 485 groston, Nisan’da 3.370 gemiyle 54 milyon 454 bin 533 groston, Mayıs’ta 3.492 gemiyle 58 milyon 467 bin 59 groston ve Haziran’da 3.220 gemiyle 53 milyon 435 bin 74 groston yük taşındığı kaydedildi. Bu aylık gemi geçişleri verileri, İstanbul Boğazı’ndaki hareketliliği gözler önüne seriyor.
Ortalama olarak, İstanbul Boğazı’ndan günde 107 geminin geçtiği hesaplandı. Ancak, bu dönemdeki gemi sayısı İstanbul için geçtiğimiz yılın aynı dönemine kıyasla bir miktar düşüş gösterdiği tespit edildi. Geçen yılın Ocak-Haziran döneminde 19.381 gemi, 291 milyon 782 bin 798 grostonluk bir yük hacmiyle Boğaz’ı kullanmıştı. Bu da bu yılki geçiş sayısının hafif bir düşüşle gerçekleştiğini gösteriyor.
Geçmiş yıllara ait karşılaştırmalı İstanbul Boğazı gemi trafiği verilerine göre; 2024 yılının ilk yarısında (farklı bir veri setine göre) 20.780 gemiyle 268 milyon 380 bin 898 groston, 2023 yılının ilk yarısında ise 19.338 gemiyle 305 milyon 945 bin 7 groston yük taşındığı belirtildi. Bu veriler, deniz ticareti Türkiye için Boğaz’ın önemini ve yıllık değişimleri ortaya koyuyor.
