Hayvancılıkta Dijital Devrim: Her Hayvanın Artık Elektronik Kimliği Var!
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, hayvancılık sektöründe çığır açacak bir yeniliği, hayvanlar için dijital kimlik dönemini başlatan Güvenli Elektronik Kimlik Sistemi (GEKİS) projesini Kars’ta kamuoyuna tanıttı. Türkiye’nin önde gelen hayvancılık merkezlerinden Kars’ın, bu stratejik projenin ilk uygulama noktası olarak seçilmesi, bölgenin sektördeki kritik rolünü bir kez daha vurguladı.
Bakan Yumaklı, konuşmasında Türkiye’nin tarımsal üretimdeki küresel konumuna değindi. Dünya Bankası verilerine göre, ülkenin tarım arazisi büyüklüğünde 33’üncü, ekilebilir tarım arazisi bakımından ise 14’üncü sırada yer aldığını belirtti. Geçtiğimiz yıl kuraklık ve zirai don gibi olumsuz koşullara rağmen 83 milyar doları aşan bir tarımsal hasıla elde edildiğini açıklayan Yumaklı, bu başarının Avrupa’da birincilik, dünya genelinde ise yedincilik anlamına geldiğini ve üreticilerin özverili çabaları sayesinde mümkün olduğunu ifade etti.
Hayvancılığı stratejik bir sektör olarak gördüklerini belirten Bakan, AK Parti hükümetleri döneminde son 24 yılda hayvancılık sektörüne 654 milyar lirayı aşkın devasa bir kaynak aktarıldığını bildirdi. Uygulanan Hayvancılık Yol Haritası sayesinde, 2023 Aralık ayından bu yana büyükbaş hayvan varlığında yüzde 7, küçükbaş hayvan varlığında ise yüzde 11 oranında önemli bir artış kaydedildiğini duyurdu.
GEKİS ile birlikte eski tip plastik kulak küpelerinin yerini tamamen elektronik takip altyapısının alacağını anlatan Yumaklı, bu yeni sistemin her hayvanın doğumundan başlayarak aşıları, sağlık kayıtları, hareketleri, satış ve kesim süreçleri gibi tüm yaşam döngüsünü güvenli bir şekilde elektronik ortamda izleyeceğini vurguladı. Bakan, GEKİS’in sadece bir küpe olmanın çok ötesinde, güvenli kayıt, güçlü takip ve sağlıklı üretim için vazgeçilmez bir araç olacağını belirtti. Bu sayede hayvan hastalıklarına çok daha hızlı müdahale edilebilecek, salgın riskleri daha etkin bir şekilde yönetilebilecek ve sahte ya da kayıp küpe sorunları büyük ölçüde ortadan kalkacak.
Sistemin üreticilerin işlerini kolaylaştıracağını, devletin denetim kabiliyetini artıracağını ve tüketicilere daha güvenilir gıda ürünleri sunulmasına katkı sağlayacağını ifade eden Yumaklı, bu dijital dönüşümün Kars’tan başladığını yineledi. Türkiye genelindeki 17 milyondan fazla büyükbaş hayvanın ekonomik değerinin 1,5 trilyon lirayı aştığını, yıllık 1,3 milyon ton sığır eti ve 20 milyon tonun üzerinde inek sütü üretiminin ise yaklaşık 1,2 trilyon liralık bir ekonomik karşılığı olduğunu hatırlattı. Bugüne kadar büyük ölçüde fiziksel yöntemlerle izlenen bu devasa varlık ve üretimin artık güvenli elektronik kimlik sistemiyle dijital olarak takip edileceğini belirtti.
GEKİS’in yalnızca teknolojik bir yenilik olmadığını, aynı zamanda hastalık ve kayıpların azalmasına, kayıtlılığın güçlenmesine, ıslah çalışmalarının başarısının artmasına, süt veriminin yükselmesine, buzağı kayıplarının düşmesine ve desteklemelerin doğru hayvana ulaşmasına olanak tanıyacağını kaydeden Bakan Yumaklı, sadece yüzde 1’lik bir verim artışının bile ülkeye yıllık 12 milyar liralık ek katkı sağlayacağının altını çizdi.
Yapay zeka çağında, sağlıklı ve uygulanabilir verilerin önemine dikkat çeken Yumaklı, GEKİS ile elde edilecek verilerin işlenmesi sayesinde daha sağlıklı, hızlı ve etkili kararlar alınabileceğini ifade etti. Projeye destek veren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a ve Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün’e teşekkürlerini ileten Bakan Yumaklı, sistemin hem hayvancılık sektörüne hem de ülkeye ve millete hayırlı olmasını diledi. Tanıtım programının sonunda Bakan Yumaklı, veterinerlerden aldığı bilgilerin ardından dijital küpleme işlemini bizzat başlattı.
