ABD’de İş Gücü Piyasası Şokta: Yapay Zeka, Teknoloji Sektöründeki İşten Çıkarmaların Bir Numaralı Nedeni Oldu!
Amerika Birleşik Devletleri’ndeki (ABD) önde gelen teknoloji firmaları, yapay zeka (YZ) odaklı dönüşüm süreçleriyle birlikte verimliliği artırma ve maliyetleri düşürme hedefleri doğrultusunda geniş çaplı işten çıkarma kararları alıyor. Bu yeniden yapılanma dalgası, binlerce çalışanı etkileyen küçülme planlarını beraberinde getiriyor.
İşten çıkarmaların arkasındaki en yaygın gerekçelerden biri olarak yapay zekanın öne çıkması dikkat çekici. Özellikle teknoloji sektöründe gözlemlenen iş gücü daralması, şirketlerin daha az personelle daha yüksek performans elde etme arayışını ortaya koyuyor.
Challenger, Gray & Christmas’ın işten çıkarma verilerine göre, mayıs ayında açıklanan işten çıkarmaların yaklaşık yüzde 40’ı doğrudan yapay zeka dönüşümüyle ilişkilendirildi. Bu oran, ocak ayında yüzde 7 iken, şubatta yüzde 10’a, martta yüzde 25’e ve nisanda yüzde 26’ya yükselerek YZ’nin etkisinin hızla arttığını gösteriyor.
Artık yapay zeka, şirketlerin işten çıkarma kararlarında en sık kullanılan gerekçe haline gelirken, bu trendin başını çeken sektör ise teknoloji oldu.
Bu yılın ilk beş ayında teknoloji sektörü, en fazla işten çıkarmanın yaşandığı alan olarak öne çıktı. Geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 66’lık bir artışla toplam 123 bin 653 çalışanın işine son verildi.
Ekonomistler, bu işten çıkarma eğiliminin sadece teknolojik gelişmelerden kaynaklanmadığını, Kovid-19 pandemisi sonrası dönemdeki aşırı istihdam, artan maliyet baskıları ve genel yeniden yapılanma süreçlerinin de bu kararlarda önemli rol oynadığını belirtiyor.
ABD merkezli yazılım devi Oracle, iş süreçlerini yapay zeka teknolojileriyle yeniden yapılandırma stratejisi kapsamında çalışan sayısında son bir yılda önemli bir düşüş yaşadı. Şirketin ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na (SEC) yaptığı bildirimlere göre, 31 Mayıs itibarıyla tam zamanlı çalışan sayısı geçen yılki 162 binden 141 bine gerileyerek 21 bin kişilik bir azalma kaydetti. Bildirimde, “Operasyonlarımız genelinde yapay zeka teknolojilerinin benimsenmesi ve devreye alınması, iş gücümüzde azalmalara yol açmıştır ve açmaya devam edebilir” ifadeleri yer aldı.
Yazılım şirketi GitLab da yapay zekayı iş modellerinin temel bir unsuru haline getirme hedefiyle çalışan azaltımına giden firmalardan oldu. Şirket, iş gücünü yaklaşık yüzde 14 oranında, yani 350 çalışanı işten çıkaracağını duyurdu. Yapay zeka tabanlı iş yüklerinin artmasıyla altyapısını yeniden şekillendiren GitLab yöneticileri, 22 ülkeden çekilme ve yönetim katmanlarını sadeleştirme kararı aldıklarını açıkladı.
ABD’nin teknoloji devlerinden Meta’nın yaklaşık 8 bin çalışanını işten çıkarma kararı aldığı ve bu kişilerden 7 binini yapay zeka odaklı yeni pozisyonlara kaydırmayı planladığı bildirildi. ABD basınındaki haberlere göre, Meta Üst Yöneticisi Mark Zuckerberg, şirket çalışanlarına gönderdiği bir notta, işten çıkarma kararının kaçınılmaz olduğunu ve yapay zeka alanındaki yoğun rekabet ortamında “başarının garanti olmadığını” vurguladı. Meta, ocak ayında Reality Labs birimindeki çalışan sayısını yüzde 10 civarında azaltmış, mart ayında ise yüzlerce çalışanı etkileyen ek bir işten çıkarma dalgasıyla bu süreç devam etmişti.
Vergi ve finans yazılımı geliştiren Intuit, operasyonlarını daha verimli hale getirmek ve yapay zeka çalışmaları da dahil olmak üzere stratejik önceliklerine odaklanmak amacıyla tam zamanlı iş gücünün yüzde 17’sini işten çıkaracağını açıkladı. Cisco ise yaklaşık 4 bin çalışanını işten çıkararak kaynaklarını yapay zeka ve diğer stratejik büyüme alanlarına yönlendirme kararı aldı. Cloudflare de yapay zeka çağında organizasyon yapısını ve iş süreçlerini yeniden tasarlamak hedefiyle 1100’den fazla çalışanının işine son verdi.
Kripto para borsası Coinbase, piyasa koşulları ve yapay zeka dönüşümünü gerekçe göstererek çalışanlarının yaklaşık yüzde 14’ünü işten çıkaracağını duyurdu. Finansal teknoloji şirketi PayPal’ın da önümüzdeki üç yıl içinde iş gücünü yüzde 20 oranında azaltmayı ve yapay zekayı tüm operasyonlarına entegre etmeyi planladığı belirtildi.
Sosyal medya devi Snap ise karlılık hedefleri doğrultusunda iş gücünün yüzde 16’sına denk gelen yaklaşık 1000 kişiyi işten çıkaracağını ve 300’den fazla açık pozisyonu kapatacağını açıkladı. Snap Üst Yöneticisi Evan Spiegel, çalışanlarına gönderdiği notta, yapay zekadaki hızlı gelişmelerin tekrara dayalı işleri azalttığını ve iş süreçlerini hızlandırdığını vurguladı.
Ayrıca Angi, Atlassian, Block, Crypto.com ve Wix gibi birçok farklı firma da yapay zekayla ilgili yeniden yapılanma stratejileri kapsamında bu yıl işten çıkarma kararları alan şirketler arasında yer aldı.
