SON DAKİKA: Eşel Mobil Tamamen Kalkıyor! Benzin, Motorin, Sigara Fiyatları İçin Kritik Karar
Cumhurbaşkanlığı tarafından alınan önemli kararlar, Resmi Gazete’nin mükerrer sayısında kamuoyuna duyuruldu. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıklamalarına göre, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) Kanunu çerçevesinde, akaryakıt ürünleri, petrol türevleri, alkollü içkiler ve tütün mamullerinin vergi oranları her altı ayda bir, Ocak ve Temmuz aylarında, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) baz alınarak güncellenmektedir. Bu ürün gruplarındaki ÖTV oran ve miktarları, mevcut yasal yetkiler dahilinde ve dönemin sosyal, ekonomik ve mali koşulları göz önünde bulundurularak Cumhurbaşkanı tarafından belirlenebilmektedir.
Yayımlanan son Cumhurbaşkanlığı Kararı ile akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanmaları dengelemeyi amaçlayan eşel mobil sistemi yeniden yapılandırıldı. Bu kararın temel amacı, sistemin önümüzdeki üç aylık süreçte aşamalı olarak tamamen kaldırılmasıdır. Kararda belirtildiği üzere, ÖTV Kanunu’nun (I) sayılı listesinde bulunan benzin, motorin, LPG otogaz ve tüpgaz gibi ürünlerin Özel Tüketim Vergisi tutarlarının belirlenmesinde kullanılan, piyasada “eşel mobil” olarak bilinen sistemdeki oranlar değiştirildi. Daha önce yurt içi rafineri fiyatlarındaki değişimlerin ÖTV ve nihai fiyatlara yansımasını düzenleyen yüzde 75’e yüzde 25’lik mevcut oranlar revize edildi. Buna göre, yurt içi rafineri fiyatlarında yükseliş yaşanması durumunda, 31 Temmuz’a kadar bu artışın yüzde 50’si oranında, 1 Ağustos ile 30 Eylül tarihleri arasında ise yüzde 25’i oranında ÖTV indirimi uygulanacak. Öte yandan, rafineri fiyatlarında bir düşüş yaşanırsa, bu düşüşün tamamı ÖTV tutarlarına artış olarak yansıtılacak. Bu düzenlemelere ek olarak, eşel mobil sistemi 1 Ekim itibarıyla, başka hiçbir koşula bakılmaksızın tamamen yürürlükten kalkacak.
Ayrıca, ÖTV Kanunu gereği yapılması beklenen Yİ-ÜFE güncellemeleri, (I) sayılı listede yer alan tüm ürünler için bu yılın Temmuz-Aralık dönemi için geçerli olmayacak. Böylece, 4 Mart 2026’da yürürlüğe giren eşel mobil uygulamasının, yaklaşık dört aylık süreçte enflasyonla mücadele (dezenflasyon) çabalarına önemli bir destek sağladığı belirtildi. Uluslararası piyasalardaki jeopolitik gerilimlerin (ABD/İsrail-İran) etkilerinin azalmaya başlaması ve küresel petrol fiyatlarının düşüş eğilimi göstermesi göz önüne alınarak, eşel mobil sisteminin üç ay içinde kademeli olarak sona erdirilmesinin enflasyon üzerinde olumsuz bir etki yaratmayacağı tahmin ediliyor. Bu adımın aynı zamanda sistemin devlet bütçesi üzerindeki olumsuz yükünü de ortadan kaldıracağı düşünülüyor.
Resmi Gazete’de yer alan bir başka Cumhurbaşkanlığı kararıyla, sigara ürünlerindeki maktu ve asgari maktu vergi oranları da yeniden düzenlendi. Sigara vergilendirmesi kapsamında, her yıl Ocak ve Temmuz dönemlerinde, altı aylık Yİ-ÜFE oranları doğrultusunda asgari maktu ve maktu ÖTV tutarları güncellenirken, oransal Özel Tüketim Vergisi oranında bir değişiklik yapılmıyordu. Bu çerçevede, üreticilerin altı aylık Yİ-ÜFE artışından kaynaklanan maktu vergi yükselişini dengeleyebilecekleri yeni bir fiyatlandırma yapmaları gerekiyordu. Yeni kararla birlikte, sigaralar için uygulanan vergi oranı yüzde 42’ye çekildi. Asgari maktu vergi tutarı 2,2953 TL, maktu vergi tutarı ise 23,7404 TL olarak güncellendi. Ayrıca, sigara ürünleri için bu yılın Temmuz-Aralık döneminde Yİ-ÜFE güncellemesi yapılmayacağı da karara bağlandı. Bu düzenleme sayesinde, sigaradaki Özel Tüketim Vergisi oranı yüzde 45’ten yüzde 42’ye düşürüldü. Bu adım, üreticilerin 1 TL’lik fiyat artışı yapabilmeleri için nihai ürün fiyatında zorunlu olan minimum artışı 3,19 TL’den 2,91 TL’ye çekti. Oransal vergi oranındaki bu düşüşten kaynaklanabilecek olası vergi kaybı, paket başına alınan maktu vergi miktarındaki artışla telafi edilecek. Bu sayede, hem sigara fiyatlarındaki dalgalanmaların daha istikrarlı hale gelmesi hem de vergi gelirlerinde herhangi bir kayıp yaşanmaması hedefleniyor.
Sigara dışındaki diğer tütün ürünleri için ise bu yılın Temmuz-Aralık döneminde Yİ-ÜFE oranında bir güncelleme gerçekleştirilecek. Son olarak, alkollü içecekler için de aynı şekilde Temmuz-Aralık döneminde Yİ-ÜFE oranında bir güncelleme yapılacağı belirtildi.
