Milyarlarca Dolarlık Soru: Japonya Elektrik Hatlarını Yer Altına Almayı Neden Başaramıyor?
Teknoloji ve yenilikçilik denince akla gelen ilk ülkelerden biri olan Japonya, şehir altyapısında şaşırtıcı bir tezatlık sergiliyor: sokaklardaki yoğun elektrik kabloları ve direkler. Londra, Paris ve Hong Kong gibi dünya metropolleri elektrik hatlarının büyük bir kısmını yer altına taşımışken, Tokyo’da bu oran yıllardır yalnızca yüzde 7-8 seviyelerinde seyrediyor. Peki, bu durumun arkasındaki nedenler neler?
Bu eşitsizliğin kökenleri İkinci Dünya Savaşı sonrası döneme, özellikle 1945 yılındaki Tokyo bombardımanlarına dayanıyor. Şehir, savaşta neredeyse tamamen harabeye döndüğünde, milyonlarca insana hızla elektrik sağlamak temel öncelikti. Yer altı altyapısı kurmanın getireceği zaman ve maliyet yerine, acil bir “geçici çözüm” olarak havai hatlar ve direkler tercih edildi. Ne var ki, bu geçici çözüm zamanla kalıcı bir şehir manzarasının parçası haline geldi.
Bugün Japonya genelinde yaklaşık 35 milyon elektrik direği bulunuyor ve her yıl bu sayıya ortalama 70 bin yeni direk ekleniyor. **Japonya elektrik kablolarını yer altına alma** girişimlerinin önündeki en büyük engel ise yüksek maliyet. **Yer altı elektrik hatları** döşemenin, havai hatlara kıyasla kilometre başına yaklaşık 10 kat daha pahalı olduğu tahmin ediliyor. Bu durum, mevcut altyapıyı dönüştürmeyi ekonomik açıdan oldukça zorlu kılıyor.
Elbette, yeni yerleşim bölgeleri farklı bir tablo sunuyor. Chiba’daki Makuhari Bay Park gibi sıfırdan inşa edilen modern mahallelerde **Japonya altyapı** planlaması baştan itibaren yer altı kablolarını içerecek şekilde yapılabiliyor. Ancak 14 milyonluk devasa bir metropol olan Tokyo gibi köklü bir şehri sonradan dönüştürmek, hem karmaşıklık hem de maliyet açısından çok daha büyük bir meydan okuma anlamına geliyor.
Bu durum sadece estetik bir sorun değil, aynı zamanda ciddi bir güvenlik riski taşıyor. **Deprem riski Japonya** için her zaman güncel bir tehdit. Japon hükümeti, önümüzdeki 30 yıl içinde Tokyo’da yüzde 70 ihtimalle büyük bir deprem bekliyor. Olası bir depremde devrilen **Tokyo elektrik direkleri**, yolları kapatarak acil durum ekiplerinin müdahalesini engelleyebilir, hatta yangınlara yol açabilir. Nitekim, 1995 Kobe depreminde elektrik direklerinin neden olduğu sorunlar ve can kayıpları hafızalardaki yerini koruyor. Tokyo Valisi Yuriko Koike’nin “direksiz devrim” adlı bir kitabın ortak yazarı olması da bu konuya verilen önemi gözler önüne seriyor.
**Teknoloji devi Japonya**, bu sorunu çözmek için adımlar atıyor. Ülke, 2030 yılına kadar afet durumlarında kritik öneme sahip yaklaşık 21.800 kilometrelik yol hattındaki **elektrik hatlarını yer altına alma** hedefiyle yeni bir beş yıllık plan yürütüyor. Ancak şu ana kadar bu hedefin sadece yaklaşık yüzde 35’i tamamlanabilmiş durumda. Yüksek hızlı trenleri geliştiren, 9 büyüklüğündeki depremlere dayanıklı gökdelenler inşa eden bir ülkenin, hâlâ milyonlarca beton elektrik direğiyle bir sonraki büyük depremi beklemesi, gerçekten düşündürücü bir tezatlık oluşturuyor. **Japonya şehir planlaması** ve **afet yönetimi Japonya** konularında bu altyapı sorunu önemli bir gündem maddesi olmaya devam ediyor.
