Küresel piyasalarda iyimserlik ve teknoloji baskısı
[Fotograf: AA]
ABD’de açıklanan önemli makroekonomik veriler piyasaların yönü üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor. Küresel piyasalarda ABD’de açıklanan istihdam verileri sonrası alış ağırlıklı bir seyir öne çıkmasına karşın, teknoloji hisselerindeki düşüş eğiliminin sürmesi piyasalardaki risk iştahını törpülüyor.
ABD’de tarım dışı istihdam haziranda 57 bin kişi artarak piyasa beklentilerinin oldukça altında gerçekleşti. İstihdam, profesyonel ve ticari hizmetler, sosyal yardım ve sağlık hizmetleri alanlarında artış eğilimini sürdürürken, eğlence ve konaklama sektöründe ise istihdam kaybı yaşandı.
Tarım dışı istihdamda nisanda kaydedilen artış 179 binden 148 bine, mayıs ayında yaşanan artış 172 binden 129 bine revize edildi.
ABD’de işsizlik oranı haziranda yüzde 4,2’ye geriledi. Piyasa beklentileri bu dönemde işsizlik oranının mayısta olduğu gibi yüzde 4,3 seviyesinde gerçekleşmesi yönündeydi.
ABD’de tarım dışı istihdamın düşmesi Dünya Kupası öncesi yaşanan işe alım furyasının yavaşlamasından kaynaklanıyor. Beklentinin altında kalan veri, Fed’in önümüzdeki dönemde faiz patikasında daha esnek hareket edebileceğine yönelik fiyatlamaları desteklerken, yatırımcıların faiz artırımı beklentilerini düşürmesine yol açtı.
Analistler, iş gücüne katılım oranının da işsizlik oranının düşmesinde etkili olduğunu belirterek, iş gücüne katılım oranlarındaki son düşüşün önümüzdeki aylarda tersine dönme ve işsizlik oranını tekrar yükseltme riski olduğunu söyledi.
İstihdam raporu açıklanmadan önce Fed’in ekim ayında faiz artırımına kesin gözüyle bakılıyordu. Rapor açıklandıktan sonra Bankanın ekimde faiz artırım olasılığı yüzde 82 olarak fiyatlanıyor.
Fed’in eylül ayında faiz artırımına gitme ihtimali de yüzde 67’den yüzde 63’e geriledi. Jeopolitik gelişmelere ilişkin iyimser hava da pay piyasalarını destekliyor.
Jeopolitik gelişmelere bakıldığında ABD Başkanı Donald Trump, CNBC kanalına verdiği mülakatta, İran tarafıyla görüşmelere ilişkin, “Sanırım ihtiyaç duyduğumuz şeylerin neredeyse hepsini kabul ettiler.” dedi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de bölgede kalıcı barışın ancak hiçbir dış müdahale olmaksızın, kapsamlı ve kapsayıcı bir yaklaşımla sağlanabileceğini belirtti. Katar yönetimi de ABD ve İran arasındaki dolaylı görüşmelerde olumlu ilerleme kaydedildiğini açıkladı.
Bu gelişmelerin yanı sıra Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. San Francisco Fed Başkanı Mary Daly, para politikasının hala hafif kısıtlayıcı bir konumda olduğunu ve bu nedenle enflasyonun yavaşlamasının beklendiğini, ancak ekonomik görünüme ilişkin önemli belirsizliklerin sürdüğünü ifade etti.
Söz konusu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,45 seviyesine kadar geriledi.
Fed’in faiz artırım olasılığının azalmasıyla dolar endeksi yüzde 0,2 azalışla 100,8 seviyesine gerilerken, altının onsu yüzde 1,3 artışla 4 bin 176 dolardan işlem görüyor. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,9 artışla 72,3 dolarda seyrediyor.
New York borsası, Fed’in yakın vadede faiz artırımına gideceği yönündeki beklentilerin azalamasına karşın, teknoloji hisselerindeki satışların etkisiyle günü karışık seyirle tamamladı.
Teknoloji hisselerinde görülen satışların başını yarı iletken şirketleri çekerken, çip üreticilerinden Nvidia’nın hisseleri yüzde 1,39 ve Micron Technology’nin hisseleri yüzde 5,49 geriledi.
ABD’li elektrikli araç üreticisi Tesla’nın hisseleri de şirketin bu yılın ikinci çeyreğinde piyasa beklentilerini aşarak 480 bin 126 araç teslim etmesine rağmen yüzde 7,49 değer kaybetti.
Söz konusu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 1,14 değer kazanırken, S&P 500 endeksi yatay seyretti. Nasdaq endeksi ise yüzde 0,80 değer kaybetti.
ABD’de piyasalar, 4 Temmuz Bağımsızlık Günü tatili dolayısıyla bugün kapalı olacak. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne yükselişle başladı.
Avrupa borsalarında yatırımcıların otomotiv, kişisel bakım, sağlık, gıda-içecek, savunma ve ilaç gibi sektörlerde alımlarının hızlanmasıyla pozitif bir seyir izlendi.
Avrupa’da şirketlerin açıkladığı güçlü bilançolar ve bunun yıl sonu bilanço tahminlerine ilişkin iyimserliği artırması da Avrupa piyasalarında risk iştahını artırdı.
Almanya’da reform paketi üzerinde anlaşmaya varılması da Avrupa borsalarındaki iyimserliğe katkıda bulundu. Bu paketle Almanya’da koalisyon hükümeti, dar ve orta gelirli vatandaşlara yıllık 10 milyar avro tutarında vergi muafiyeti sağlanması hedefleniyor.
Bu paketle birlikte Alman hükümeti büyümeyi biraz daha canlandırmayı hedefliyor.
Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesinde nisan ayında yüzde 6,3 olan işsizlik oranı mayıs ayında yüzde 6,2’ye geriledi.
Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,67, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,6, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,65 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 2,16 değer kazandı. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne yükselişle başladı.
Söz konusu gelişmelerle Asya borsalarında da pozitif bir seyir izleniyor.
Makroekonomik verilere bakıldığında Japonya’da haziran ayına ilişkin hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 52,2, Çin’de de haziran ayına ilişkin hizmet sektörü PMI 54,1 seviyesinde gerçekleşti.
Bu hafta bölgede açıklanan verilerin ekonomik büyümeye yönelik iyimser bir tablo çizmesi de Asya piyasalarında risk iştahını artırdı. Diğer taraftan petrol fiyatlarının savaş öncesi seviyelerde seyretmesi de Asya piyasalarında risk iştahını destekleyen başka bir faktör olarak öne çıkıyor.
Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,2, Güney Kore’de Kospi endeksi ise yüzde 4,7, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,7, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,6 değer kazandı.
Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,73 değer kazanarak 14.455,03 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,1 geriledi.
Dolar/TL dün günü yüzde 0,2 artışla 46,7220’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 46,7980’den işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde enflasyon, yurt dışında ise dünya genelinde açıklanacak hizmet sektörü ile bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.300 ve 14.200 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.
Enflasyon Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) haziranda yüzde 1,04 artacağını tahmin etti.
Ekonomistlerin haziran ayı enflasyon beklentilerinin ortalamasına göre (yüzde 1,04) mayısta yüzde 32,61 olan yıllık enflasyonun haziranda yüzde 32,17’ye gerileyeceği tahmin ediliyor. Öte yandan, ekonomistlerin yıl sonu enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 29 oldu.
