Kriz Varsa Kafeler Nasıl Hala Dolu Olabiliyor Sorusunun Bilimsel Cevabı: Lipstick Effect
Nedir?
lipstick effect (ruj etkisi), ekonomide özellikle resesyon, ekonomik kriz dönemlerinde gözlemlenen ilginç bir tüketici davranışıdır. tüketiciler, pahalı harcamalardan (ev, araba, lüks tatil) kaçınırken ucuz, kendilerini iyi hissettiren lüks ürünlere yönelirler.
ekonomide ruj etkisinin, en klasik örneği ruj, parfüm, oje, çikolata, küçük kozmetik ürünleri veya sinema bileti gibi düşük maliyetli keyif verici ürünlerin satışlarının artmasıdır.
neden olur?
insanlar harcamayı kesmek istemez, ama risk almak da istemez. bu küçük satın alımlar, “kendime bir ödül verdim” hissi yaratır, moral yükseltir. psikolojik olarak “hâlâ kontrolüm var, hâlâ küçük mutluluklar yaşayabiliyorum” mesajı verir.
örneğin: covid-19 pandemisinde (2020-2021): insanlar dışarı çıkamazken cilt bakımı, oje, saç boyası gibi evde kullanılan “küçük lüks” kozmetik ürünlerin satışları patlama yaptı.
günümüzde “lipstick effect” genişledi: artık sadece ruj değil, ucuz kahve (starbucks), abur cubur, online oyun mikro ödemeleri, ucuz alkol gibi şeyler de bu kapsama giriyor.
lipstick effect krizde büyük harcamalar düşer, ama insanlar kendilerini şımartmak için ucuz küçük lükslere yönelir. ruj sadece en ünlü sembolüdür.
