Jeopolitik Gerilim ve İstihdam Verileri Piyasaları Sallıyor: Orta Doğu’da Tansiyon Yükseliyor!

Hafta başında ABD ve İran arasındaki olası bir barış umuduyla piyasalarda hakim olan iyimser hava, haftanın son işlem gününde yerini gerilimin yeniden tırmanabileceğine dair endişelere bıraktı. Taraflardan nihai bir anlaşma beklentilerini destekleyen açıklamalar gelse de, Hürmüz Boğazı çevresinde yeniden yükselen tansiyon, masadaki olumlu tablo ile sahadaki gelişmeler arasındaki çelişkiyi gözler önüne serdi.

ABD ordusunun İran’ın Keşm Limanı ve Bender Abbas’a yönelik hava saldırıları düzenlediği ve bir petrol tankerini hedef aldığı iddiaları gündeme gelirken, İran deniz kuvvetlerinin de Hürmüz Boğazı’nda 3 ABD savaş gemisine yönelik bir saldırı gerçekleştirdiği belirtildi. Bu sıcak gelişmeler, enerji arzına yönelik endişeleri artırarak Brent petrolün varil fiyatındaki iki günlük düşüşü sonlandırdı. Brent petrol, dün yaşadığı yüzde 0,8’lik artışın ardından yeni günde yüzde 1,98 değer kaybederek 99,4 dolara geriledi.

Orta Doğu’daki tansiyonun yükselmesi ve artan enerji maliyetleri, küresel ekonomik aktivitede yavaşlama korkularını körükledi. ABD’de iş gücü piyasasındaki ivmelenmeye işaret eden son verilerin ardından, bugün açıklanacak tarım dışı istihdam verisi yatırımcıların ana odağı haline geldi. Bu verinin, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) para politikalarına dair önemli ipuçları vermesi ve piyasaların yönünü belirlemesi bekleniyor.

Ticaret cephesinde ise ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa Birliği’ne (AB) ticaret anlaşmasındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi için 4 Temmuz’a kadar süre tanıdığını, aksi takdirde AB’ye yönelik gümrük vergilerinin artırılacağı uyarısında bulundu. Bu gelişmelerin yanı sıra Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, faiz indirimi ihtimalinin daha yüksek olduğuna dair sinyallerin yanıltıcı olabileceğini belirterek, faiz oranlarının bir süre daha sabit kalmasını beklediğini ifade etti. San Francisco Fed Başkanı Mary Daly ise Fed’in faiz belirleme komitesinin eylemlerinin ifade biçiminden daha önemli olduğunu vurguladı. Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari ise Orta Doğu’daki çatışmanın faiz oranları görünümünde belirsizlik yarattığını ve Hürmüz Boğazı’nın uzun süre kapalı kalması durumunda faiz oranlarında yukarı yönlü bir adımın gerekebileceğini söyledi.

Makroekonomik veri tarafında, ABD’de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı beklentilerin altında kalarak 200 bine çıktı. ABD’de tarım dışı iş gücü verimliliği ilk çeyrekte yüzde 0,8 artarken, tüketici kısa vadeli enflasyon beklentisi nisanda yüzde 3,6 ile son bir yılın zirvesine ulaştı. Bu gelişmelerle birlikte ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyrederken, dolar endeksi ve altının ons fiyatı hafif artış gösterdi.

Küresel piyasalarda, ABD-İran geriliminin enerji maliyetlerini yüksek tutması ve Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) faiz artırımı beklentilerinin güçlenmesiyle satıcılı bir seyir izlendi. ECB Yönetim Kurulu Üyesi Isabel Schnabel, enflasyon risklerine dikkat çekerek bankanın önümüzdeki ay faiz oranlarını artırabileceği beklentilerini güçlendirdi. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise Trump ile yaptığı görüşmede Orta Doğu gerilimi ve AB-ABD ticaret anlaşması konularını değerlendirdiklerini ve gümrük tarifelerinin azaltılması yönünde ilerleme kaydedildiğini belirtti.

İngiltere’deki seçim sürecinde Reform UK Partisi’nin sandalye kazanması ve İşçi Partisi’nin kayıplar yaşaması, Başbakan Keir Starmer’ın liderliğini sorgulatabilir ve siyasi belirsizliklerle tahvil piyasasında satış baskısını artırabilir. Bu durum, Avrupa borsalarında genel bir düşüşe neden oldu.

Asya borsalarında da ABD-İran gerilimi ve yüksek petrol fiyatlarının enflasyon risklerini sürdürmesiyle negatif bir seyir hakim. Bölgede risk iştahı yerini temkinli bir görünüme bıraktı. Japonya’da hizmet sektörü PMI ve bileşik PMI verileri önceki aya göre sınırlı düşüş gösterdi. Bu gelişmelerle birlikte Asya borsalarında Nikkei 225, Kospi, Hang Seng ve Şanghay bileşik endekslerinde düşüşler gözlendi.

Borsa İstanbul’da ise BIST 100 endeksi günü yüzde 0,82’lik artışla rekor seviyeden tamamlarken, VİOP’ta BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat geriledi. Dolar/TL, bankalararası piyasada önceki kapanışının üzerinde işlem görüyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, temel önceliklerinin fiyat istikrarını sağlamak olduğunu ve savaşın dezenflasyon sürecini etkilese de kararlılıklarından taviz vermeyeceklerini belirtti. Karahan, sıkı para politikasıyla enflasyondaki bozulmanın orta vadeli görünümü bozmasına izin vermeyeceklerini vurguladı.

Analistler, bugün yurt içinde sanayi üretimi ve hazine nakit dengesinin, yurt dışında ise ABD istihdam verileri, Almanya ticaret dengesi ve sanayi üretimi, ABD Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi ve toptan eşya stoklarının takip edileceğini belirtiyor. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 15.100 ve 15.200 puanın direnç, 14.900 ve 14.800 seviyelerinin ise destek konumunda olduğu ifade ediliyor.

Kaynak: https://www.trthaber.com/haber/ekonomi/piyasalarda-jeopolitik-gerilim-ve-istihdam-dugumu-944431.html