Japonları Buldukları Paraları Polise Teslim Etmeye Teşvik Eden Sistem

geçen yıl tokyo’da insanlar, ortalıkta buldukları 29 milyon doları nakit parayı polise teslim etti. bu, şimdiye kadarki en yüksek miktardı ve üst üste dördüncü yıl kendi rekorlarını kırmış oldular.

japonya, bunun gerçekleşmesini sağlayan bir sistemi bilinçli olarak kurdu. ülkedeki bir apple mağazasında yepyeni bir iphone’un, etrafında onlarca yabancı insan varken masanın üzerinde öylece bırakılabilmesinin nedeni de bu.

işin sırrı şu: japonya’da dürüst olmak, kanunlarla ödüllendiriliyor. kaybolmuş bir cüzdanı bulup teslim edersen, sahibi gelip cüzdanını aldığında içindeki paranın veya eşyanın değerinin %5 ila %20’si kadar ödül alma hakkın var. sahibi üç ay içinde ortaya çıkmazsa cüzdanın tamamı senin oluyor.

toplam 4,5 milyar yenlik kayıp eşya ve paranın yaklaşık 3,2 milyar yeni, kaybeden kişilere geri döndü.

üniversitede okuduğum michigan üniversitesi’nde bir hukuk profesörü, bu durumu 2003 yılında bizzat test etmişti. mark west, tokyo ve new york’un çeşitli yerlerine bilerek cüzdanlar ve telefonlar bıraktı, ardından kaçının geri getirildiğini saydı. tokyo’da cüzdanların %80’i, telefonların ise %88’i teslim edildi. new york’ta ise bu oranlar cüzdanlarda yaklaşık %10, telefonlarda yalnızca %6’ydı.

west, bu farkın büyük bölümünü yasalara ve çocuklara küçük yaşlardan itibaren kazandırılan alışkanlıklara bağladı.

bir de koban sistemi var. japonya’da bu küçük polis noktalarından yaklaşık 6.000 tane bulunuyor. dolayısıyla bir eşya bulduğunda, genellikle kısa bir yürüyüş mesafesinde bir polis noktası oluyor. polisler, sahibinin geri gelip arama ihtimaline karşı eşyayı bir ay boyunca burada tutuyor. ardından eşya, her şeyin herkesin arayabileceği bir veri tabanına kaydedildiği merkezi kayıp eşya bürosuna gönderiliyor.

new york şehir meclisinin 2007 tarihli bir raporu ise şehrin benzer sistemini neredeyse hiçbir sonuç vermeyen bir çıkmaz olarak tanımlamıştı.

en sevdiğim istatistik ise şemsiyelerle ilgili. tokyo sakinleri bir yıl içinde kaybolmuş 338.000 şemsiyeyi polise teslim etti. bunların yalnızca yaklaşık %1’i sahibine geri döndü. sonuçta, 3 dolarlık bir şemsiye için kim gidip polise başvurur ki? buna rağmen insanlar buldukları şemsiyeleri teslim etmeye devam etti.

üstelik insanlar, yasal olarak alabilecekleri paraları bile çoğu zaman geride bırakıyor. geçen yıl, yaklaşık 4,5 milyon dolara karşılık gelen 700 milyon yen, sahibi ortaya çıkmadığı ve bulan kişi de parasını almaya geri gelmediği için tokyo yönetimine kaldı.

yani yabancıların yasal olarak ceplerine atabilecekleri paralar söz konusuydu ama insanlar bunları almak için bile geri dönmediler.

west, başka ülkelerin bu sistemi örnek almak istemesi hâlinde göz önünde bulundurması gereken bir noktaya da dikkat çekti: bu kadar iyi işleyen bir kayıp eşya sistemi, polisin çok fazla zamanını alıyor. japonya bunu karşılayabiliyor çünkü cinayet oranı dünyadaki en düşük oranlardan biri.

yani japonya’da herkesin gözü önünde, kilitsiz ve korumasız duran o iphone’un arkasında, 1882 yılına dayanan bir yasa ve cüzdanınızı bulup size ulaştırmak için yeterli zamanı olan bir polis teşkilatı var.

Kaynak: https://eksiseyler.com/japonlari-bulduklari-paralari-polise-teslim-etmeye-tesvik-eden-sistem