Gıda Etiketleri Yeniden Şekillendi: Tüketiciyi Koruyan Yeni Düzenlemeler Devrede!
Gıda güvenliğini en üst düzeye çıkarmak ve tüketicileri yanıltıcı bilgilendirmelerden korumak amacıyla gıda etiketlerine yönelik kapsamlı düzenlemeler yürürlüğe girdi. Yeni kurallar, gıda etiketlerinin daha anlaşılır olmasını hedeflerken, yanıltıcı görsellerin, isimlerin ve ifadelerin önüne geçmeyi amaçlıyor. Bu düzenlemelerle birlikte gıda okuryazarlığının da desteklenmesi planlanıyor.
Yapılan güncellemeler çerçevesinde, gıda işletmecilerinin piyasaya sunacakları yeni gıdalar için belirlenen kurallar netleştirildi. Tüketicilerin gıda güvenliği konusunda yüksek standartlara ulaşması için gerekli koşullar yeniden tanımlandı. Avrupa Birliği (AB) tarafından onaylanıp Türkiye’de kullanılması uygun görülen yeni gıda bileşenleri listesi güncellenirken, genetiği değiştirilmiş mikroorganizmalarla üretilen, domuz kaynaklı veya böcek içeren 32 gıda ürünü mevzuat kapsamının dışında tutuldu.
Gıda etiketlerinde artık ürünün adı ve net miktarının, tüketicinin kolayca görebileceği bir alanda bulunması zorunlu hale geldi. Özellikle alkol, şeker veya tatlandırıcı içeren ürünlerde bu bilgilerin diğerlerinden ayrı, açık ve belirgin bir şekilde belirtilmesi şart koşuldu.
Aroma verici kullanılarak üretilen ürünlerin etiketlerinde gerçek gıda görsellerinin kullanımı yasaklanırken, ürünün “aromalı” olduğunun açıkça ifade edilmesi zorunlu kılındı. Karıştırılabilecek gıdaların adlarında ve etiketlerinde, sahip olmadıkları özelliklere atıfta bulunan “… tadında”, “… lezzeti”, “… keyfi” gibi ifadelerin kullanımı da yasaklandı. Örneğin, tereyağı aromalı ayçiçeği yağı ve margarinlerde “tereyağı tadında”, “tereyağı lezzeti” gibi ifadeler kullanılamayacak. Benzer şekilde, kokolin ürünlerinde “çikolata tadında”, “çikolata lezzeti” ve sütlü buz ürünlerinde “dondurma keyfi”, “dondurma lezzeti” gibi ifadeler de engellendi.
Zeytinyağı dışındaki bitkisel yağlarda zeytin veya zeytin ağacı görselleri ile “zeytinyağı tadında/lezzetinde” gibi ifadelerin kullanımı da yasaklar listesine eklendi. Doğal aroma verici veya renklendirici içeren ancak ek aroma ve renklendirici içermeyen gıdalar için de kullanım kuralları belirlendi. Yenilebilir buzlu ürünlerin etiketlerinde dondurma algısı yaratacak ifadeler kullanılması da yasaklandı.
“Köy ürünü” algısı oluşturabilecek marka ve ifadelerin kullanımına da sınırlamalar getirildi. Kanatlı hayvan ürünlerinde, yetiştirme yöntemine uymayan ve tüketiciyi yanıltabilecek görsellerin kullanımı engellendi. İçeriğinde farklı bitkisel yağlarla birlikte tereyağı veya zeytinyağı bulunan ürünlerde, yalnızca bu bileşenleri öne çıkararak “tereyağlı” veya “zeytinyağlı” şeklinde adlandırma yapılmasına da yasak getirildi.
Toplu tüketim yerlerinde servis edilen veya satış noktalarında paketlenen gıdalarda, tüketicinin satın alma kararını etkileyebilecek bileşenlerin açıkça belirtilmesi zorunlu hale geldi. Birbirinin yerine kullanılabilen bileşenlerin, gıdanın adıyla birlikte tüketicinin görebileceği şekilde sunulması kararlaştırıldı. Örneğin, yer fıstığıyla üretilen baklavada sadece “fıstıklı” yerine “yer fıstıklı” ifadesi kullanılacak.
Yerli üretim ürünlerde ithal algısı, ithal ürünlerde ise yerli üretim izlenimi verecek marka, ifade ve görsellerin kullanımı da yasaklandı. Gıdaların silah, kafatası, beyin, dudak ve göz gibi şekil veya görsellerle piyasaya sunulması da engellendi. İçeriğinde krema bulunmayan ürünlerde “krema” ifadesi yerine “krema sos” kullanılacak. Bitki çaylarında hazırlama yönteminin etiket üzerinde açıkça belirtilmesi zorunlu hale gelirken, menülerde ürün içerikleri ve enerji değerlerine ilişkin bilgilerin tüketicilere sunulması şartı da getirildi. Bu düzenlemeler, tüketicinin bilinçli tercihler yapmasına ve gıda güvenliğini sağlamasına yönelik önemli bir adım olarak öne çıkıyor.
