Dünyanın İlk Web Kamerası Neden Bir Kahve Demliğini İzlemek İçin Kullanıldı?
bugün görüntülü konuşmak ya da dünyanın başka bir yerini canlı kameradan izlemek oldukça sıradan bir şey. ancak web kameralarının ortaya çıkış hikâyesi düşündüğümüzden çok daha ilginç. çünkü dünyanın ilk web kamerasının amacı insanları görüntülemek değil, bir kahve demliğinde kahve kalıp kalmadığını kontrol etmekti.
hikaye 1991 yılında ingiltere’deki cambridge üniversitesi’nde başlıyor. üniversitenin bilgisayar laboratuvarında çalışan yaklaşık 15 araştırmacı aynı kahve makinesini kullanıyordu. makine trojan room adı verilen bölümün yakınındaydı ancak araştırmacıların bir kısmı binanın farklı katlarında çalışıyordu.
kahve içmek isteyenler bazen birkaç kat merdiven inip çıkıyor fakat makinenin yanına geldiklerinde kahvenin çoktan bittiğini görüyordu. üstelik yeni yapılan kahve de kısa sürede tükeniyordu. bu durum sürekli tekrarlanınca araştırmacılar oldukça basit bir çözüm buldu.
quentin stafford-fraser ve paul jardetzky isimli iki araştırmacı ellerindeki kamerayı kahve makinesine doğru yerleştirdi. kameradan alınan görüntüler laboratuvarın bilgisayar ağına aktarılmaya başlandı. böylece çalışanlar yerlerinden kalkmadan kahve demliğinin dolu mu boş mu olduğunu görebiliyordu.
geliştirdikleri sisteme xcoffee adını verdiler. günümüzdeki kameralarla karşılaştırıldığında oldukça ilkel bir sistemdi. görüntüler siyah beyazdı ve yaklaşık 20 saniyede bir yenileniyordu. ancak demliğin içindeki kahve miktarını görmek için bu kadarı yeterliydi.
işin ilginç tarafı, bu sistem ilk kurulduğunda internet üzerinden yayın yapmıyordu. yalnızca üniversitenin kendi bilgisayar ağında kullanılabiliyordu.
1993 yılına gelindiğinde internet tarayıcıları görselleri gösterebilecek şekilde gelişmeye başladı. bunun üzerine daniel gordon ve martyn johnson sistemi yeniden düzenleyerek kahve makinesinin görüntülerini internet üzerinden erişilebilir hale getirdi.
böylece kasım 1993’te dünyanın ilk web kamerası olarak kabul edilen sistem ortaya çıktı.
başlangıçta yalnızca birkaç araştırmacının işini kolaylaştırmak için kurulan kamera kısa sürede dünyanın farklı yerlerinden insanların ilgisini çekmeye başladı. japonya ve avustralya’dan bazı kullanıcılar bile kamerayı izleyebilmek için laboratuvardaki ışıkların gece açık bırakılmasını istiyordu.
1998 yılına gelindiğinde kahve demliğinin görüntüsü iki milyonun üzerinde kez görüntülenmişti. bir kahve makinesinin bu kadar ilgi görmesi dönemin gazetelerine ve televizyon programlarına da konu oldu.
kamera yaklaşık on yıl boyunca çalıştı. üniversitenin bilgisayar laboratuvarı başka bir binaya taşınınca 22 ağustos 2001 tarihinde yayın tamamen durduruldu.
hikayenin bir başka ilginç ayrıntısı da yıllarca kameranın önünde duran kahve demliğinin daha sonra internet üzerinden açık artırmaya çıkarılmasıydı. alman der spiegel dergisi demliği 3.350 sterline satın aldı.
bugün internet üzerinden canlı yayın yapmak birkaç saniyelik bir işlem. oysa bu teknolojinin tarihinde önemli bir yere sahip olan ilk web kamerası, yalnızca birkaç araştırmacının boş bir kahve demliğiyle karşılaşmamak için geliştirdiği küçük bir sistemdi.
kaynaklar
cambridge üniversitesi – the trojan room coffee pot
sistemi geliştiren quentin stafford-fraser’ın 1995 yılında kaleme aldığı anlatım.
https://www.cl.cam.ac.uk/coffee/qsf/coffee.html
cambridge üniversitesi – the trojan room coffee pot timeline
kameranın geliştirilmesi, internete bağlanması ve kapatılmasıyla ilgili tarihî kayıtlar.
https://www.cl.cam.ac.uk/coffee/qsf/timeline.html
cambridge üniversitesi – when convenience was the mother of invention
quentin stafford-fraser’ın 2001 yılında yayımlanan teknik ve tarihî değerlendirmesi.
https://www.cl.cam.ac.uk/…offee/qsf/cacm200107.html
guinness world records – first webcam
dünyanın ilk web kamerasına ilişkin kayıt.
https://www.guinnessworldrecords.com/…-first-webcam
cambridge invents – webcam
kameranın hikâyesini ve dünya çapında gördüğü ilgiyi anlatan çalışma.
https://www.collusion.org.uk/…ridge-invents-webcam/
Kaynak: https://eksiseyler.com/dunyanin-ilk-web-kamerasi-neden-bir-kahve-demligini-izlemek-icin-kullanildi