Japonya’da Yıkıcı Deprem: Kumamoto’da Can Kaybı ve Büyük Hasar, Sarsıntılar Devam Ediyor
Japonya’nın güneybatısında yer alan Kumamoto eyaleti, yerel saatle 16.27’de meydana gelen 7.1 büyüklüğündeki şiddetli bir depremle sarsıldı. Japonya Meteoroloji Ajansı (JMA) verilerine göre, deprem Uki ve Hikawa bölgelerinin merkezinde, yalnızca 10 kilometre derinlikte kaydedildi. Bu sığ deprem, Kumamoto’nun Yatsuşiro, Uto ve Maşiki gibi birçok bölgesinde yoğun bir şekilde hissedildi.
Devlet televizyonu NHK’nin bildirdiğine göre, bu yıkıcı deprem sonucunda bir kişi yaşamını yitirirken, 50’den fazla kişi de yaralandı. Ana sarsıntının ardından bölge, son altı saat içinde büyüklükleri 4.0 ile 6.1 arasında değişen 13 artçı depremle sallanmaya devam etti. Yaşanan bu sarsıntılar, bölge halkında endişeye neden oldu.
Deprem sonrası ulaşım ağları büyük ölçüde etkilendi. Kyuşu bölgesindeki yüksek hızlı tren (Şinkansen) ve yerel tren seferleri tamamen durduruldu. İlk başta verilen tsunami uyarısı, JMA tarafından yerel saatle 18.10’da kaldırılarak bir nebze rahatlama sağlandı.
Tokyo hükümeti, afetle ilgili bilgi toplamak ve hasarı değerlendirmek üzere Başbakanlık Konutu’nda bir Kriz Yönetim Merkezi oluşturdu. Kabine Baş Sekreteri Kihara Minoru, Kumamoto genelinde yollarda, köprülerde ve binalarda ciddi hasarların meydana geldiğini, hatta bazı binaların çöktüğünü açıkladı. Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, hasar tespit çalışmalarının hızla sürdüğünü belirterek, tüm devlet kaynaklarının afet yardımları için seferber edildiğini duyurdu. Bölgeye bir bakanlar kurulu ekibi gönderildiği ve can kaybı ile maddi hasarın boyutunun teyit edilmeye çalışıldığı ifade edildi.
Savunma Bakanı Koizumi Şinciro, Japonya Kara, Deniz ve Hava Öz Savunma Kuvvetleri’nin hayat kurtarma çalışmalarına öncelik vererek bölgeye intikal ettiğini bildirdi. Kumamoto, Fukuoka, Nagazaki ve Saga eyaletlerine irtibat subayları gönderilirken, savaş uçakları ve helikopterler aracılığıyla bölgeden sürekli bilgi toplandığı belirtildi.
Depremin etkilediği Kyuşu bölgesinde bulunan Saga eyaletindeki Genkai ve Kagoshima eyaletindeki Sendai Nükleer Santralleri’nde herhangi bir anormallik tespit edilmemesi, önemli bir güvenlik detayı olarak kayıtlara geçti.
Ekonomik faaliyetler de depremden olumsuz etkilendi. Mikroçip üreticisi Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC), Kumamoto’daki fabrikasını tahliye etti. Honda Motor, Toyota Motor ve Bridgestone gibi önde gelen şirketler, bölgedeki üretim tesislerinde faaliyetlerini geçici olarak durdurdu. Kargo firmaları Sagawa ve Yamato da bazı bölgelerde hizmet veremedi. Kumamoto Havalimanı’nın pisti kullanıma kapatılırken, Kyushu Elektrik Enerjisi İletim ve Dağıtım (KyuDen) verilerine göre yaklaşık 48 bin hanede elektrik kesintisi yaşandı.
Altyapı ve tarihi yapılar da büyük zarar gördü. Kyuşu Otoyolu üzerindeki bir viyadüğün bir kısmı çökerken, Yatsuşiro İstasyonu’nda bir yük treni raydan çıktı. Tarihi Kumamoto Kalesi ve Yatsuşiro Tapınağı’nda bazı yapılar hasar gördü. Nippon Paper’ın Yatsuşiro’daki fabrikasının bacası çöktü. Kaşima bölgesindeki Aeon Mall alışveriş merkezinde ise patlama yaşandı, çıkan yangında çatısı çöken tesiste birçok kişi mahsur kaldı ve yaralandı. İtfaiye ve kurtarma ekipleri bölgeye sevk edildi.
Deprem anına tanık olan Kumamoto Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Misafir Öğretim Üyesi Prof. Dr. Halilibrahim Çiftçi, deprem anında araçta olduğunu ve büyük bir şok yaşadığını anlattı. Sarsıntının 40 saniye kadar sürdüğünü belirten Çiftçi, yolların kapanması nedeniyle 25 dakikalık mesafeyi 2 saatte alabildiğini aktardı. Yaşadığı evin, çatısı çöken alışveriş merkezine yakın olduğunu belirten Çiftçi, artçı sarsıntıların devam ettiğini ve üniversitede dahi cihazların yerinden oynadığını ifade etti.
Kyoto Üniversitesi Afet Önleme Araştırma Enstitüsü’nden Prof. Nişimura Takuya, son depremin 2016’daki Kumamoto depreminden sonra sağlam kalan Hinagu fay hattının bir bölümünün hareketinden kaynaklanmış olabileceğini belirtti. Prof. Nişimura, sığ merkez üssünün ve bölgenin nispeten dengesiz zemin yapısının yaygın hasara yol açtığını vurguladı. Uzmanlar, önümüzdeki bir hafta boyunca artçı depremlere karşı dikkatli olunması konusunda uyarılarda bulundu.
Bu deprem, Ocak 2024’te Noto Yarımadası’nda kaydedilen sarsıntıdan bu yana Japonya’da yaşanan ilk 7 büyüklüğündeki deprem oldu. Nisan 2016’da Kumamoto eyaletini vuran 7 büyüklüğündeki depremde ise 277 kişi hayatını kaybetmişti.
