5 Bin Yıllık Buz Adamdan Çıkan Maya ile Ekmek Yaptılar: Bilim Dünyası Şaşkın!

Tarihin derinliklerinden gelen bir keşif, bilim insanlarını heyecanlandırdı. Mısır piramitlerinin yapımından bile daha eski bir döneme ait olan ve 1991 yılında Alpler’de buzullarda bulunan ünlü Buz Adam Ötzi’nin mumyasından elde edilen mayalarla ekmek yapıldı. Keşfedildiği günden bu yana özel koşullarda muhafaza edilen Ötzi’nin üzerinde yapılan son araştırmalar, onun vücudunda hem antik hem de modern mikroorganizmaların yaşamaya devam ettiğini ortaya koydu.

İtalya’daki Eurac Araştırma Enstitüsü’nden uzmanlar, Ötzi’nin iç dokularında ve organlarında dondurucu soğuğa adapte olmuş canlı mayaların varlığını tespit etti. Bu bulgu, mumyanın sadece donmuş bir geçmiş değil, aynı zamanda 5 bin yıl öncesinin mikropları ile daha yakın zamanda ulaşmış organizmaların bir arada yaşadığı dinamik bir ekosistem olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar, bu özel mayaları laboratuvar ortamında yeniden üreterek buzdolabı koşullarında çoğaltmayı başardı.

Proje ekibindeki mikrobiyologlar, çevrelerindeki insanların “Bu mayadan ekmek olur mu?” sorusuna yanıt arayarak, antik bileşenlerle geleneksel ekşi mayalı ekmek yapma denemelerine girişti. Uzun süren çalışmaların ardından, oldukça lezzetli ve kaliteli bir ekşi mayalı ekmek üretmeyi başaran bilim insanları, bir sonraki hedeflerinin aynı mayayı kullanarak antik bira üretmek olduğunu belirtti. Genetik analizler, bu özel maya türünün Antarktika’nın dondurucu koşullarında bile hayatta kalabildiğini ve Ötzi’nin ölümünden sonra onunla birlikte binlerce yıl yolculuk ettiğini doğruluyor.

Bu olağanüstü mayanın potansiyeli ekmek yapımıyla sınırlı kalmıyor. Ötzi’nin mumyasına ilk bulunduğunda mantar üremesini engellemek için uygulanan “fenol” adlı kimyasal maddeye karşı mayanın gösterdiği tepki dikkat çekici. Bilim insanları, mayanın zehirli fenolü sindirerek beslendiğini gözlemledi. Bu durum, mayanın gelecekte endüstriyel atıkların temizlenmesi ve kimyasal maddelerin doğada ayrıştırılması gibi çevresel teknolojilerde devrim yaratabileceği umudunu doğuruyor.

Ötzi’nin mikrobiyom analizi, Tunç Çağı insanlarının beslenme alışkanlıkları hakkında da önemli ipuçları sunuyor. Mumyanın bağırsaklarında, günümüz modern insanında nadir görülen, ancak Afrika ve Güney Amerika’daki bazı yerli kabilelerde hala rastlanan özel bir mide bakterisinin varlığı tespit edildi. Uzmanlar, Tunç Çağı insanlarının modern toplumlara kıyasla daha fazla lif ve tam tahıl tükettiğini, Ötzi’nin son öğününde ise geyik ve keçi etinin yanı sıra buğday bulunduğunu belirtiyor. Bu mayaların binlerce yıllık mı yoksa sonradan mı mumyaya bulaştığı konusundaki tartışmalar sürse de, Ötzi geçmişe ışık tutan canlı bir laboratuvar olmaya devam ediyor.

Kaynak: https://www.trthaber.com/haber/dunya/5-bin-yillik-mumyadan-cikan-mayayla-ekmek-yaptilar-947054.html