Hane Halkı Bütçesinde Konut ve Kira Fırtınası: Gıda ve Ulaşım Geride Kaldı!
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2025 yılı hane halkı tüketim harcaması verileri, ülke ekonomisinin önemli bir kesitini gözler önüne serdi. Yapılan analizlere göre, Türk hane halklarının bütçelerinde en büyük kalemi yüzde 29,3’lük oranla konut ve kira giderleri oluşturdu. Bu rakam, vatandaşların barınma ihtiyacına yönelik yüksek bir harcama eğilimini işaret ediyor.
Konut ve kirayı, yüzde 20,5’lik payla ulaşım harcamaları takip ederken, gıda ve alkolsüz içeceklerin payı ise yüzde 17,3 olarak kaydedildi. En düşük harcama kalemleri ise yüzde 0,8 ile sigorta ve finansal hizmetler, yüzde 1,8 ile eğitim ve yüzde 2,2 ile sağlık hizmetleri oldu.
Gelir düzeyine göre yapılan incelemelerde dikkat çekici farklılıklar ortaya çıktı. En yüksek gelir grubundaki haneler, ulaşıma bütçelerinin yüzde 25’ini ayırırken, en düşük gelir grubundaki haneler ise aynı harcamaya sadece yüzde 8,6’lık bir pay ayırabildi. Buna karşılık, en düşük gelir grubundaki hanelerin konut ve kira giderlerine ayırdığı pay yüzde 38,7’ye ulaştı. En yüksek gelir grubunda ise bu oran yüzde 25,7 olarak belirlendi.
Hane halkı büyüklüğü de harcama dağılımını etkileyen önemli bir faktör olarak öne çıktı. Tek kişilik hanelerde konut ve kira giderleri yüzde 41’lik dikkat çekici bir orana ulaşırken, gıda ve ulaşım harcamaları sırasıyla yüzde 14,3 ve 14,4 olarak gerçekleşti. Altı ve daha fazla kişiden oluşan kalabalık hanelerde ise gıda ve alkolsüz içeceklere ayrılan pay yüzde 23,7’ye yükselirken, konut ve kira giderleri yüzde 22,4, ulaşım ise yüzde 18,1’de kaldı.
Öte yandan, hane halkları tarafından en çok israf edilen gıda ürünleri de analiz edildi. Buna göre, yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebzeler en büyük israf kalemi olurken, ekmek yüzde 32,5, süt ve süt ürünleri ise yüzde 15,1’lik oranla takip etti. Bu veriler, gıda israfıyla mücadele konusunda önemli adımlar atılması gerektiğini gösteriyor.
