Meclis’ten Geri Dönen Ceza Yasası Tartışılıyor: Seral Fırat’tan Hukuki Teknik Analiz
Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman tarafından Cumhuriyet Meclisi’ne geri gönderilen Ceza Muhakemeleri Usulü (Değişiklik) Yasası, hiçbir değişikliğe uğramadan komiteden geçerek Genel Kurul’a sevk edildi. Yasanın, özellikle 23B maddesi etrafındaki tartışmalar sürerken, Meclis eski Genel Sekreteri Seral Fırat’tan dikkat çekici bir analiz geldi. Cumhurbaşkanının yasanın iadesine gerekçe gösterdiği ‘suç unsurlarının belirsizliği’, ‘masumiyet karinesiyle uyumsuzluk’, ‘basın ve ifade özgürlüğüne müdahale riski’ ve ‘mevcut hukuki düzenlemelerin yetersizliği’ gibi konulara yasama tekniği açısından ışık tutan Fırat, yasa yapma sürecindeki eksikliklere işaret etti.
Anayasa gereği Cumhuriyet Meclisi’nin temel görevi yasa yapmaktır. Yasa yapma tekniği, Meclis İçtüzüğü’nde detaylı olarak yer almaktadır. ‘Yasaların Yapılmasında Uyulması Zorunlu İlke ve Ölçütler’ başlıklı madde, bir yasa metni hazırlanmadan önce belirlenmesi gereken temel prensipleri ortaya koyar. Bu prensipler arasında; konunun Anayasa’ya uygunluğu, yasama tekniğine bağlılık, ulaşılmak istenen hedefin netliği, uygulama şansının değerlendirilmesi, metinler arası uyum, aşırı müeyyidelerden kaçınılması, toplumun kaldırabileceği düzenlemeler yapılması, sosyal ve psikolojik faktörlerin göz ardı edilmemesi ve katılımcılığın sağlanması yer alır.
Seral Fırat, Ceza Muhakemeleri Usulü (Değişiklik) Yasası’nın hazırlık sürecinin, Cumhuriyet Meclisi’nin verimlilik ve performans açısından toplumun beklentilerini karşılayamadığını belirtti. Parlamentodaki siyasi tablonun, yukarıda belirtilen yasa yapma ilke ve ölçütlerine uygun davranmadığına dikkat çeken Fırat, çoğunluğu elinde bulunduran siyasi partilerin, hukuk sistemini müzakere etmeden değiştirmeye yöneldiğini ve modern hukuk sistemi dışına çıkmayı tercih ettiğini ifade etti.
Yasaların, içerikleri, kapsamları, amaçları ve uygulamaları itibarıyla toplumsal kurallar olduğunu vurgulayan Fırat, bu kuralların yürürlükte kaldıkları sürece olay ve işlemleri doğrudan etkilediğini hatırlattı. Hukuk devletinin en temel şartının, yurttaşlara açık, düzenli ve güvenilir mevzuat metinleri sunulması olduğunu belirtti.
Basın ve medya etiği standartlarının doğruluk, dürüstlük, bağımsızlık, objektiflik ve tarafsızlık gibi değerler üzerine kurulu olduğunu dile getiren Fırat, ifade özgürlüğünün bir parçası olan basın özgürlüğünün demokratik toplumun vazgeçilmez bir unsuru olduğunu vurguladı. Basının kendi kendini denetlemesi ve etik ilkelerin etkinliği için bir denetim mekanizmasına ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
Fırat, Cumhuriyet Meclisi’nin acilen, basın mensuplarının ‘haber verme hakkı ve görevi’ ile ‘denetim ve eleştirme’ hakları çerçevesinde cezalandırılmalarına yönelik yasa çıkarmak yerine, ülkemizdeki büyük bir yasal boşluğu dolduracak olan ‘Basın Etiği ve Sosyal Medyada Basın Özgürlüğü’ kurallarını düzenleyen bir yasanın ivedilikle yasalaşması için çalışmalara başlamasının daha gereklilik duyulan bir adım olacağını savundu.
Kaynak: https://www.kibrisgenctv.com/meclis-eski-genel-sekreteri-seral-firat-yazdi
