Mormenekşe’de Tarımsal Deneyler Sonuç Verdi: Yeni Arpa Çeşitleri Dikkat Çekti!

Mormenekşe’de yürütülen tarımsal denemeler, bölge iklimine en uygun arpa ve buğday çeşitlerinin belirlenmesinde önemli sonuçlar ortaya koydu. 10 dönümlük deneme parsellerinde yetiştirilen 11 arpa ve 4 buğday çeşidi arasında, 4 arpa çeşidi öne çıkmayı başardı. Bu denemelerde, çeşitlerin hastalıklara karşı direncini gözlemlemek amacıyla herhangi bir bitki koruma ürünü kullanılmadı.

Denemelerde kullanılan çeşitlerin büyük çoğunluğu, GAP Tarımsal Araştırmalar Enstitüsü, Çukurova Araştırma Enstitüsü ve Ege Tarımsal Araştırmalar Enstitüsü tarafından geliştirilmiş ıslah çeşitlerinden oluşuyor.

Mesarya Tarım Merkezi Direktörü Kemal Zurnacılar, üreticilerin en çok merak ettiği konuların başında, çeşitlerin daha önce denenip denenmediği, hastalıklara ve kuraklığa dayanıklılığı, erken olgunlaşması ve verimliliği geldiğini belirtti. Zurnacılar, Kıbrıs’ın genel olarak kurak bir iklime sahip olması nedeniyle erkenci çeşitlere olan ihtiyacın altını çizdi. Enstitüler tarafından ıslah edilen yeni çeşitler ve denemelerde öne çıkan türlerle çalışmalarına devam edeceklerini ve hedeflerinin “daha iyiyi bulmak” olduğunu ifade etti.

Çeşitlerin değerlendirilmesinde erkencilik ilk sırada yer alırken, bunu tane ve ot verimi, yatmaya dayanıklılık ve hastalıklara dayanıklılık takip ediyor. Geçici çeşitlerin Şubat ortasından sonra yağışların durmasıyla taneye yatmaya başladığı, erkenci çeşitlerin ise Mart öncesinde başaklanarak üreticinin mağduriyetini azaltabileceği belirtildi.

Denemelerde öne çıkan arpa çeşitleri Aziz Bey, Ayhan, Nadsa ve Reşat Bey olarak sıralandı. Özellikle Reşat Bey’in KKTC’de Tarımsal Araştırmalar Enstitüsü ile Türkiye Tarımsal Araştırmalar Enstitüsü tarafından ıslah edildiği ve 2026 yılında Türkiye’de sertifikalı üretimine başlanacağı bilgisi paylaşıldı. Reşat Bey’in yatmaya ve hastalıklara dayanıklı, erkenci, dönüm başına 450-750 kilo verim sağlayan bir çeşit olduğu belirtildi. Aziz Bey’in de erkenci, hastalıklara ve yatmaya dayanıklı, toprağa seçici olmayan ve istikrarlı bir çeşit olduğu vurgulandı. İki sıralı Ayhan ve Nadsa çeşitlerinin erkenci, kuraklığa dayanıklı, başak sayısının fazla ve yaprak leke hastalığına karşı dirençli olduğu, orta erkenci çeşitlerden Alhisar’ın da alternatif olarak değerlendirilebileceği aktarıldı.

Şubat ikinci yarısı ile Mart’ın ilk yarısı arasında başaklanma beklenen çeşitlerin riskli olmadığı, 10 Mart sonrası başaklananların ise risk taşıyabileceği gözlemlendi.

Denemeye alınan buğday çeşitlerinden ise Şölen ve Eymenbey öne çıktı. Sert buğday olan Şölen’in yüzde 13 protein oranına sahip olduğu, kuraklığa daha dayanıklı, tane ve kaba yem verimi yüksek bir çeşit olduğu belirtildi. Eymenbey’in ise yüzde 15,7 protein oranıyla hem tane hem de kaba yem açısından zengin ve ülke koşullarına oldukça uygun olduğu ifade edildi.

Kaynak: https://www.kibrisgenctv.com/mormeneksedeki-deneme-parsellerinde-4-arpa-cesidi-one-cikti