Süper zenginler iklim krizinden çifte kazanç sağlıyor
Oxfam’ın araştırmasına göre dünyanın en zenginleri, çevreyi kirleten faaliyetlerden para kazanırken iklim felaketlerinin ardından yapılan onarım ve yeniden inşa çalışmalarından da kazanç sağlıyor.
Kuruluş, dünyanın en zengin yüzde 0,1’lik kesiminin afetlere hazırlık, iyileştirme ve yeniden inşa alanlarına büyük yatırımlar yaptığını belirledi. Bu pazarın 2029’a kadar yıllık 70 milyar dolardan 92 milyar dolara çıkması bekleniyor.
Oxfam’a göre bu durum, dünyanın en zengin kesimine iklim krizinden “çifte kazanç” sağlıyor ve krize karşı adımların geciktirilmesi için teşvik oluşturuyor.
Oxfam yetkilisi Jean McLean, “Süper zenginler krizin her iki ucundan da faydalanıyor. Önce kirletici sektörlere yatırım yapmayı sürdürüyor, ardından hızla büyüyen ‘uyum ekonomisine’ yatırım yapıyorlar.” dedi.
Rapora göre dünyanın en zengin yüzde 0,1’lik kesimi, en yoksul 3,5 milyar insanın toplamından daha fazla karbon salımından sorumlu. Bu grubun aşırı sıcak hava olaylarına katkısının, ortalama bir insanın katkısının 125 katı olduğu belirtiliyor.
Oxfam’ın “yık ve yeniden inşa” endeksi, iklim krizini körükleyen veya iklim değişikliğine uyum alanında faaliyet gösteren 217 şirketi belirledi. Bu şirketler geçen yıl ortalama 1,8 milyar dolar gelir elde etti ve hissedarlarına 1 milyar dolar temettü dağıttı.
Kuruluş, aşırı hava olaylarının gıda fiyatlarını artırarak büyük şirketlere de kazanç sağladığına dikkat çekiyor.
Kuraklık, sel ve fırtınalar tarımsal üretime zarar verdiğinde yükselen fiyatlar, küçük üreticiler ve tüketiciler pahasına büyük şirketlere fayda sağlayabiliyor.
Oxfam, 2024’te Batı Afrika’da yaşanan aşırı hava olaylarının ardından kakao fiyatlarının yüzde 231 arttığını, ancak yerel çiftçilerin bu artıştan kazanç elde etmediğini belirtiyor.
Rapora göre dünyanın en zengin yüzde 1’inin yıllık emisyonları, sıcaklığa bağlı 1,9 milyon ek ölüme neden olabilir. Bu ölümlerin dörtte üçünden fazlasının, küresel emisyonların yalnızca yüzde 8’inden sorumlu düşük ve orta gelirli ülkelerde meydana geleceği tahmin ediliyor.
Oxfam, zenginlerin iklim krizinin etkilerinden daha iyi korunabildiğini ve bu durumun emisyonları azaltmaya yönelik adımları geciktirebildiğini savunuyor.
Kuruluş; zenginlerden, özel jetlerden ve fosil yakıt şirketlerinden daha yüksek vergi alınmasını, iklim finansmanının kredi yerine hibe temelli olmasını ve iklim felaketlerinden haksız kazanç elde edilmesinin önlenmesini talep ediyor.
Oxfam International’ın iklim politikaları sorumlusu Nafkote Dabi, “İklim krizini ele almak aslında çok kolay. En zenginleri denetleyin, güçlerini ve emisyonlarını sınırlayın, servetlerini vergilendirin.” dedi.
