Nesillerdir Süren Direniş: Volkanik Çömlek Ustaları Ata Mesleğini Yaşatmaya Çalışıyor
Anadolu’nun kadim topraklarında, jeopark sahalarından özenle çıkarılan volkanik kayalar, bölge halkının elinde sofraların vazgeçilmez lezzet duraklarına dönüşüyor. Mahalle sakinleri tarafından evlere taşınan bu özel kayalar, öğütme makinelerinde incecik toza dönüştürülüyor. Ardından, su kaynaklarından elde edilen doğal kil ile harmanlanarak, geleneksel çömlekçiliğin temelini oluşturan eşsiz bir çamur elde ediliyor.
Evlerinin avlularında kurulu tezgahlarda maharetli kadınlar, bu özel çamuru kullanarak geleneksel güveç ve çömlekleri büyük bir titizlikle şekillendiriyor. Üretimin pişirme ve pazarlama süreçleri ise mahalledeki erkekler tarafından yürütülüyor. Volkanik yapının sağladığı doğal dayanıklılık ve benzersiz parlaklık sayesinde, bu el yapımı seramik ürünler herhangi bir sırlama işlemine ihtiyaç duymuyor, tamamen doğal güzellikleriyle öne çıkıyor.
Bin 830 nüfuslu bu şirin mahallede, 25 hanenin ana geçim kaynağını oluşturan volkanik çömlekler, tüccarlar aracılığıyla Türkiye’nin dört bir yanına ve hatta yurt dışına ihraç ediliyor. Özellikle Kurban Bayramı öncesinde, bu doğal ve dayanıklı mutfak gereçlerine olan talep adeta tavan yapıyor.
Yaklaşık otuz yıldır baba ocağında öğrendiği çömlek zanaatını büyük bir aşkla sürdüren usta çömlekçi Emine Tangüç, bu meşakkatli üretim sürecine rağmen işlerini severek yaptıklarını dile getiriyor. Tangüç, çömlekçiliğin nesillerdir kadınların omuzlarında yükselen köklü bir miras olduğunu vurgulayarak, ellerinden çıkan her güveç ve çömleğin büyük bir emek ve sabırla yoğrulduğunu belirtiyor. Sabahın erken saatlerinde tezgah başına geçtiklerini anlatan Tangüç, bu ata mesleğini tüm zorluklarına rağmen gelecek kuşaklara aktarmak için var güçleriyle çalıştıklarını ifade ediyor. Geçimlerini bu geleneksel zanaattan sağladıklarını belirten usta, “Allah bereket versin, ekmeğimiz çıkıyor, bununla geçinip gidiyoruz. Meşakkatli bir işimiz var ama halimizden memnunuz. Satışlarımız düzenli seyrediyor, özellikle Kurban Bayramı’nda doğal çömleklere talep daha da artıyor,” diye ekliyor.
Mahallenin deneyimli ustalarından Sabriye Balkan da otuz yıldır bu mesleği icra ettiğini ve üretimin büyük bir özveri gerektirdiğini aktarıyor. Çamurun adeta bir hamur gibi yoğrularak hazırlandığını anlatan Balkan, bu sanatın inceliklerini küçük yaşlarda babasından öğrendiğini söylüyor. Ancak Balkan, mesleğin geleceği konusunda endişeli: “Çocuklarımın ve torunlarımın devam edeceğini sanmıyorum. Maalesef bu el sanatı yavaş yavaş bitiyor. Sabır ve güç isteyen bir işimiz var, gün boyu tezgah başında çamurla uğraşıyoruz. Gençler artık bu zahmetli zanaata ilgi göstermiyor, hazır işlere yöneliyor. Bizler elimiz tuttuğu sürece bu ata mesleğini yaşatmaya çalışsak da bizden sonra sürdürecek kimse kalmayacak diye üzülüyoruz.” Bu özel volkanik çömlekler ve güveçler, Anadolu’nun kültürel mirasını sofralara taşıyan eşsiz birer değer olarak varlığını sürdürmeye çalışıyor.
