Türkiye’de Gıda İsrafı Şoke Edici Boyutlarda: En Çok Hangi Ürünler Çöpe Gidiyor?

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan güncel bir araştırma, hane halklarının en çok hangi gıda ürünlerini israf ettiğini gözler önüne serdi. Tüketicilerin bilinçli olmasına rağmen, bazı temel gıda maddelerinde ciddi israf oranları tespit edildi. Geçtiğimiz yılın verilerine göre, israf edilen gıda gruplarının başında yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebzeler yer aldı. Bu durumu yüzde 32,5’lik oranla ekmek takip etti. Süt ve süt ürünleri yüzde 15,1, kuru bakliyat ise yüzde 5,9 oranında israf edildi. Makarna ve et ürünlerinin israf oranının ise yüzde 2,7 ile daha düşük seviyelerde kaldığı belirlendi. Gıdaların çöpe atılmasının ana nedenleri arasında yüzde 74,4’lük oranla ‘bozulma’ başı çekiyor. Bununla birlikte, tüketicilerin yüzde 12,1’i son kullanma tarihinin geçmesi, yüzde 6,3’ü ise fazla satın alma veya pişirme nedeniyle israfı gerekçe gösterdi. Hane halklarının büyük çoğunluğu (%84) gıda ürünlerini hiç çöpe atmadığını belirtirken, ‘nadiren’ israf edenlerin oranı %12,7, ‘sıklıkla’ israf edenlerin oranı ise sadece %0,3 olarak kaydedildi. Tüketici alışkanlıkları incelendiğinde, 2025 yılında tüketicilerin %54,4’ünün alışverişe liste yaparak çıktığı görüldü. Fiyat takibi yaparak alışveriş yapanların oranı %14,9 iken, plansız alışveriş yapanların oranı %14,4 olarak saptandı. Gelir gruplarına göre yapılan analizde, en düşük gelir grubundaki hanelerin alışveriş listesi yapma oranının (%57,3) en yüksek gelir grubuna (%49,9) göre daha yüksek olduğu ortaya çıktı. Gıda israfını önleme yöntemleri arasında ise ‘tüketilemeyen gıdaların hayvanlara verilmesi’ öne çıktı. 2024’te %27,3 olan bu oran, 2025’te %28,7’ye yükseldi. En düşük gelir grubunda bu oran %35,9 iken, en yüksek gelir grubunda %27,8 olarak ölçüldü. Tüketicilerin %83,6’sı gıda israfını engellemek için bireysel çaba gösterdiğini ifade etti. Bu veriler, gıda israfıyla mücadelede toplumsal ve bireysel farkındalığın önemini bir kez daha vurguluyor.

Kaynak: https://www.trthaber.com/haber/ekonomi/en-cok-taze-meyve-sebze-ve-ekmek-israf-ediliyor-947018.html