ABD-Çin Zirvesi Emtia Piyasalarını Sarsacak: Hürmüz Gerilimi ve Enflasyon Raporları Fiyatları Nasıl Etkiliyor?
ABD ve Çin arasındaki kritik görüşmelerin emtia piyasalarındaki yönü belirlediği bir hafta geride kaldı. ABD yönetiminin İran’ın ateşkes teklifini reddetmesi, Orta Doğu’daki gerilimin sürmesi beklentisini artırırken, bu durum Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşen petrol ve doğal gaz akışlarına yönelik endişeleri derinleştirdi. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın karşı teklifini ‘kabul edilemez’ bulması ve taraflar arasındaki müzakerelerde Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ile nükleer program konularında anlaşmazlıkların devam etmesi, jeopolitik risk primini yüksek tuttu.
Makroekonomik cephede ise ABD’den gelen enflasyon verileri emtia fiyatlarını etkileyen önemli bir faktör oldu. Nisan ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) beklentileri aşarak Mayıs 2023’ten bu yana en hızlı yükselişi kaydetti. Enerji fiyatlarındaki artışın TÜFE’deki yükselişin büyük bir kısmını oluşturduğu ve gıda fiyatlarındaki artış baskısının da sürdüğü gözlemlendi. Benzer şekilde, Üretici Fiyat Endeksi’ndeki (ÜFE) artışlar da maliyet enflasyonuna dair endişeleri artırdı.
ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanlığına Kevin Warsh’ın atanması da para politikasına ilişkin belirsizlikleri gündeme getirdi. Analistler, Warsh’ın göreve gelmesiyle Fed’in iletişim stratejisi ve faiz politikası beklentilerinin yeniden şekillenebileceğini, yüksek enflasyon verilerinin ise faiz indirimlerine yönelik beklentileri öteleyebileceğini belirtti.
Öte yandan, Trump’ın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştirdiği zirve, enerji ve tarım emtialarındaki fiyatlamaları etkiledi. Zirve sonrası yapılan açıklamalarda Hürmüz Boğazı’nın enerji akışını destekleyecek şekilde açık kalması konusunda mutabık kalındığı belirtildi. Bu açıklama petrol ve doğal gaz fiyatlarında kısa süreli bir geri çekilmeye neden olsa da, somut bir mekanizma olmaması ve ABD-İran görüşmelerindeki tıkanıklığın sürmesi, Brent petrol üzerindeki jeopolitik risk priminin devam etmesine yol açtı. Trump’ın, Çin’in soya fasulyesi, enerji ve uçak alımını artırma taahhüdüne ilişkin açıklamaları da piyasalar tarafından yakından takip edildi.
Değerli metaller tarafında, ABD enflasyon verilerinin Fed’in para politikası beklentilerini değiştirmesiyle haftayı düşüşle tamamladı. Yüksek enflasyonun faiz indirimlerini erteleme ihtimalini artırması, altın gibi faiz getirisi olmayan varlıkların cazibesini azalttı. Gümüş, hem değerli metal hem de sanayi metali olması nedeniyle satış baskısından daha fazla etkilendi. Dolar endeksindeki güçlenme ve sanayi talebindeki zayıflama beklentileri gümüş fiyatlarını baskılarken, UBS’in gümüş piyasasındaki daha küçük açık beklentisi de fiyatlar üzerinde etkili oldu. Bu gelişmelerle birlikte gümüş, paladyum, altın ve platin ons bazında geriledi.
Baz metallerde ise jeopolitik arz riskleri ve Çin talebine yönelik beklentilerle karışık bir seyir izlendi. Hürmüz Boğazı’na ilişkin belirsizlikler ve arz endişeleri baz metalleri desteklerken, ABD enflasyon verilerinin Fed’in faiz indirim beklentilerini zayıflatması sanayi metalleri üzerinde baskı oluşturdu. Alüminyum ve bakır fiyatları, bölgedeki üretim ve lojistik riskleri nedeniyle destek bulurken, ABD enflasyon verilerinin ardından kazançlarını sınırladı. Haftanın sonunda çinko, alüminyum ve kurşunda artış görülürken, nikelde düşüş yaşandı.
Enerji emtialarında, Hürmüz Boğazı’na ilişkin belirsizlikler, ABD-İran ateşkes sürecindeki tıkanıklık ve küresel arz endişeleri etkili oldu. ABD-İran geriliminin artması petrol piyasalarında jeopolitik risk primini yükseltti. Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) küresel petrol arzına ilişkin uyarıları da fiyatları destekledi. Doğal gaz tarafında ise depolama verileri, LNG ihracat tesislerindeki bakım süreci ve Hürmüz kaynaklı küresel LNG arz endişeleri öne çıktı. Hürmüz Boğazı’ndaki jeopolitik gerilim, küresel LNG piyasasında sıkışıklığı artırarak fiyatları destekleyici unsur oldu. Haftalık bazda doğal gaz ve Brent petrol fiyatlarında artış kaydedildi.
Tarım emtialarında ise ABD-Çin tarımsal ticaretinin genişletilmesine yönelik mesajlar karışık bir seyir izlenmesine neden oldu. Çin Ticaret Bakanlığı’nın tarımsal ticareti artırma konusundaki ön mutabakat açıklaması iyimserlik yaratsa da, Çin’in tedarikini büyük ölçüde Brezilya’dan karşılamaya devam etmesi kalıcı etkinin sınırlı kalabileceğine işaret etti. Bu gelişmelerle birlikte pirinç ve buğday fiyatları artarken, mısır ve soya fasulyesi fiyatlarında düşüş yaşandı. Şeker fiyatlarında hafif bir artış görülürken, pamuk, kahve ve kakao fiyatları geriledi.
