Türkiye’de Tuz Tüketimi Tehlikeli Boyutta: Önerilenin İki Katı Aşılıyor, Sağlık Riskleri Artıyor!
Türkiye’de kişi başı günlük ortalama 10,2 gram tuz tüketildiği belirlendi. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ise bu miktarın günlük 5 gramın altında tutulmasını tavsiye ediyor. Aşırı tuz tüketimi, kan basıncını yükselterek kalp ve damar hastalıkları başta olmak üzere pek çok ciddi sağlık sorununa yol açıyor ve dünya genelinde önde gelen ölüm nedenleri arasında yer alıyor.
Tuz, vücudumuzda kan basıncının düzenlenmesi, asit-baz dengesinin korunması ve sinir-kas sisteminin sağlıklı çalışması için gerekli bir mineraldir. Ayrıca antiseptik özelliği sayesinde gıdaların raf ömrünü uzatmada da rol oynar. Yemeklere lezzet katmasının yanı sıra geleneksel mutfakta ve gıda endüstrisinde de yaygın olarak kullanılıyor.
Ancak artan günlük tüketim miktarı, tuzu önemli bir halk sağlığı sorunu haline getiriyor. Uzmanlar, günlük tuz alımını sınırlamanın kan basıncını düşürmek, inme, kalp-damar ve böbrek hastalıkları riskini azaltmak için en etkili yollardan biri olduğunu vurguluyor. Günde 5 gramdan az tuz tüketimi, inme riskini yüzde 23, kalp damar hastalıkları riskini ise yüzde 17 oranında azaltabiliyor.
Avrupa ülkelerinde günlük tuz tüketimi genellikle 8-11 gram arasında seyrederken, DSÖ’nün 5 gram altı önerisi Türkiye’de iki katına çıkmış durumda. Bu durum üzerine Türkiye’de “Aşırı Tuz Tüketiminin Azaltılması Eylem Planı” kapsamında çeşitli çalışmalar yürütülüyor.
Tuz, Türkiye’de yer altı, deniz, göl ve kaya tuzu kaynaklarından elde ediliyor. Piyasada farklı isimler altında satılan tuz çeşitlerinin sağlık açısından belirgin bir farkı bulunmuyor. Ancak aşırı tuz tüketimi, her yaş grubunda çeşitli sağlık sorunlarına neden olabiliyor.
Bakanlık, Tuz Bilim Kurulu’nun desteğiyle kişi başı günlük tuz tüketimini azaltmaya yönelik çok yönlü adımlar atıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı işbirliğiyle ekmek, salça, peynir gibi birçok üründe Türk Gıda Kodeksi Tebliğleri aracılığıyla tuz oranları düşürüldü. Ayrıca, tuz paketlerinde “Tuzu Azaltın, Sağlığınızı Koruyun” ibaresi zorunlu hale getirildi.
Okul kantinlerindeki ürünler için tuz kriterleri belirlenirken, kamu kurumlarının yemekhanelerinden tuzluklar kaldırıldı. Dünya Tuza Dikkat Haftası’nda ise toplumda farkındalık oluşturmak amacıyla çeşitli etkinlikler düzenlenecek.
